Paphiopedilum: η ορχιδέα-γλιστρίδα, που καλλιεργείται σε σκιά.
Το Paphiopedilum είναι η ορχιδέα-γλιστρίδα: το κάτω πέταλο σχηματίζει μια σακούλα που μοιάζει με μικρό παπούτσι. Εκτός από το σχήμα της, έχει δύο μοναδικά χαρακτηριστικά καλλιέργειας που την ξεχωρίζουν από τις υπόλοιπες - είναι το πιο δημοφιλές γένος που απαιτεί το λιγότερο φως και είναι το μόνο όπου το φύλλο υποδεικνύει σαφώς τη θερμοκρασία που προτιμά το φυτό.
Το φύλλο αποκαλύπτει τη θερμοκρασία που θέλει.
Αυτή είναι η πιο χρήσιμη συντόμευση του είδους της και αξίζει να την λάβετε υπόψη πριν από οποιονδήποτε πίνακα. Υπάρχουν δύο κύριες ομάδες και μπορείτε να τις αναγνωρίσετε χωρίς να γνωρίζετε το όνομα του είδους:
Μαρμάρινα φύλλα , με ανοιχτόχρωμο και σκούρο καρό μοτίβο: προτιμούν θερμότερα περιβάλλοντα. Ομοιόμορφα πράσινα φύλλα : προτιμούν ψυχρότερα περιβάλλοντα. Οι ποικιλίες με φύλλα κορδέλας, οι οποίες παράγουν πολλά άνθη ανά στέλεχος, τείνουν επίσης προς θερμότερα περιβάλλοντα.
Στην πράξη, αυτό καθορίζει πού θα ζει το φυτό στο σπίτι. Αν το δικό σας είναι μαρμάρινο και το τοποθετήσατε στην πιο δροσερή γωνία επειδή πιστεύατε ότι όλες οι ορχιδέες που αγαπούν το κρύο, απλώς θα φυτρώσει. Το ενημερωτικό δελτίο της Αμερικανικής Εταιρείας Ορχιδέων δίνει το γενικό εύρος θερμοκρασίας για το γένος ως 12,7 έως 22,2 °C τη νύχτα και 21 έως 29,4 °C κατά τη διάρκεια της ημέρας , και μέσα σε αυτό το εύρος κατανέμονται οι δύο ομάδες - οι μαρμάρινες στο πάνω μέρος, οι πράσινες στο κάτω μέρος.
Ο φωτισμός χαμηλής σκάλας είναι απαίτηση, όχι ανοχή.
Το συνιστώμενο εύρος φωτισμού είναι 10.750 έως 21.500 lumens (1.000-2.000 foot-candles) — το ίδιο όπως και για τις ορχιδέες Phalaenopsis, και πολύ κάτω από τα 2.000-3.500 foot-candles μιας ορχιδέας Cattleya. Σε εσωτερικούς χώρους, η AOS συνιστά ένα παράθυρο με ανατολικό, βόρειο ή δυτικό προσανατολισμό με μία έως τέσσερις ώρες άμεσου ηλιακού φωτός.
Σημειώστε τη μετάφραση: η φράση «βόρειο παράθυρο» αναφέρεται εκεί στο λιγότερο συνηθισμένο παράθυρο, επειδή οι οδηγίες προέρχονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στο Νότιο Ημισφαίριο, το αντίστοιχο είναι το νότιο παράθυρο. Όποιος διαβάζει τις οδηγίες και τοποθετεί το φυτό σε ένα βόρειο παράθυρο εδώ στη Βραζιλία, του δίνει τον ισχυρότερο προσανατολισμό στο σπίτι, όχι τον πιο ευνοϊκό.
Χαμηλότερη υγρασία από την υπόλοιπη ομάδα.
Ιδού και το δεύτερο καλό νέο για την εσωτερική καλλιέργεια: το συνιστώμενο εύρος είναι 40 έως 50% σχετική υγρασία. Αυτό είναι μικρότερο από αυτό της Phalaenopsis (50 έως 80%) και πολύ μικρότερο από αυτό της Masdevallia (70 έως 90%). Με άλλα λόγια, το Paphiopedilum είναι ένα από τα λίγα που δεν απαιτεί υγραντήρα στα περισσότερα οικιακά περιβάλλοντα.
Δεδομένου ότι δεν έχει ψευδοβολβό, το υπόστρωμα πρέπει να διατηρείται σταθερά υγρό, αλλά όχι γεμάτο νερό. Η σύσταση της AOS είναι να ποτίζετε μόλις το υπόστρωμα φτάσει στο σημείο ξηρότητας — μην περιμένετε να στεγνώσει εντελώς.
Λίπασμα: πλήρης δόση ασθενούς φόρμουλας
Αυτή είναι μια αντιστροφή της λογικής που ισχύει για τις περισσότερες ορχιδέες, και είναι εύκολο να γίνει λάθος. Η τρέχουσα σύσταση είναι μια πλήρης δόση ενός ασθενούς λιπάσματος —κάτι μεταξύ 5-5-5 και 10-10-10— αντί της παλαιότερης μεθόδου χρήσης ενός τετάρτου της δόσης ενός ισχυρού λιπάσματος όπως το 20-20-20.
Η διαδικασία είναι καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, με το υπόστρωμα να πλένεται μία φορά το μήνα ή ένα τρίμηνο για την απομάκρυνση του συσσωρευμένου αλατιού. Μεταφύτευση κάθε δύο χρόνια ή όταν το υπόστρωμα αποσυντίθεται. Μικρά μοσχεύματα γίνονται ετησίως.
Τρία είδη και υβρίδια για αρχή.
Η επιλογή κάνει μεγάλη διαφορά εδώ, επειδή η σωστή ομάδα εξαρτάται από το κλίμα του σπιτιού σας — και η αγορά της λάθος ομάδας είναι ο πιο συνηθισμένος λόγος απογοήτευσης με αυτό το είδος προϊόντος.
Τα υβρίδια από την ομάδα Maudiae είναι το ασφαλέστερο σημείο εκκίνησης για το βραζιλιάνικο κλίμα: έχουν μαρμάρινα φύλλα, επομένως προτιμούν τα θερμότερα μέρη της φυτικής γκάμας, ανθίζουν εύκολα και είναι πιο εύκολο να τα βρείτε. Αν ζείτε σε ένα ζεστό μέρος και πρόκειται να αγοράσετε μόνο ένα, αυτό είναι το κατάλληλο.
Το Paphiopedilum insigne έχει ομοιόμορφα πράσινα φύλλα και είναι ένα από τα πιο ανεκτικά του είδους του—ανέχεται τις διακυμάνσεις στη φροντίδα καλύτερα από τον μέσο όρο και αποτελεί καλή επιλογή για όσους έχουν πιο δροσερά σπίτια ή ζουν σε ορεινές περιοχές.
Το Paphiopedilum delenatii έχει ροζ άνθη και άρωμα, το οποίο είναι ασυνήθιστο για το γένος. Είναι πιο απαιτητικό από τα δύο προηγούμενα και δεν θα το συνιστούσα ως πρώτη επιλογή—είναι ιδανικό για όταν το περιβάλλον είναι ήδη καλά εδραιωμένο.
Νερό: η ποιότητα μετράει περισσότερο από την ποσότητα
Το Paphiopedilum είναι ευαίσθητο στη συσσώρευση αλάτων στο υπόστρωμα—όχι στον ίδιο ακραίο βαθμό με τη Masdevallia, αλλά σε τέτοιο βαθμό που το σκληρό νερό μπορεί να προκαλέσει προβλήματα για μήνες. Γι' αυτό οι οδηγίες της AOS (Αμερικανική Εταιρεία Οφθαλμολογίας) συνιστούν το περιοδικό πλύσιμο του υποστρώματος: το πλύσιμο γίνεται ακριβώς για να αφαιρεθεί το αλάτι που παραμένει μετά από κάθε πότισμα και λίπανση.
Αν το νερό της βρύσης σας είναι σκληρό, η διαφορά εμφανίζεται στην άκρη του φύλλου, η οποία σκουραίνει και στεγνώνει, ξεκινώντας από τα παλαιότερα φύλλα. Είναι εύκολο να το μπερδέψετε αυτό με μύκητες, και η επεξεργασία είναι η αντίθετη: πλύνετε καλά το υπόστρωμα με νερό καλύτερης ποιότητας και αλλάξτε το μέσο, μην εφαρμόσετε μυκητοκτόνο.
Το νερό της βροχής λύνει το πρόβλημα. Όπου αυτό δεν είναι δυνατό, η εναλλαγή τακτικού ποτίσματος με ένα γενναιόδωρο πλύσιμο μία φορά το μήνα μειώνει σημαντικά τη συσσώρευση.
Μην βρέχετε το κέντρο της ροζέτας.
Το Paphiopedilum αναπτύσσεται σε σχήμα βεντάλιας με τα φύλλα να ξεκινούν από ένα κεντρικό σημείο, και το στάσιμο νερό σε αυτό το κέντρο σε μη αεριζόμενο περιβάλλον θα σαπίσει το σημείο ανάπτυξης. Είναι ο ίδιος μηχανισμός με τη σήψη της κορυφής στις ορχιδέες Phalaenopsis, και ισχύει η ίδια φροντίδα: ποτίστε γύρω από την άκρη της γλάστρας το πρωί , και αν πέσει νερό στο κέντρο, στεγνώστε το με χαρτί κουζίνας.
Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο εδώ, επειδή το εύρος υγρασίας είναι χαμηλό (40 έως 50%) και πολλοί άνθρωποι το αντισταθμίζουν ψεκάζοντας το φυτό. Το ψέκασμα των φύλλων της ορχιδέας είναι ακριβώς αυτό που δεν συνιστάται — αν χρειάζεται να αυξήσετε την υγρασία, χρησιμοποιήστε ένα δίσκο με υγρή διογκωμένη άργιλο γύρω του, όχι ποτίζοντας απευθείας το φυτό.
Πόσο διαρκεί το λουλούδι και τι πρέπει να κάνετε μετά;
Το άνθος Paphiopedilum είναι ένα από τα άνθη που διατηρούνται περισσότερο μεταξύ των ορχιδέων εσωτερικού χώρου—συνήθως παραμένει ανοιχτό για αρκετές εβδομάδες και σε ορισμένα είδη για περισσότερο από δύο μήνες. Αυτό είναι μέρος της γοητείας του γένους: λίγα άνθη, αλλά για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Αφού μαραθεί το άνθος, κόψτε το στέλεχος στη βάση. Σε αντίθεση με τις ορχιδέες Phalaenopsis, αυτό το φυτό δεν ανθίζει ξανά στον ίδιο στέλεχος: κάθε βέλος φύλλων ανθίζει μία φορά και στη συνέχεια το φυτό επενδύει σε νέα πλευρική βλάστηση, η οποία θα είναι η επόμενη που θα ανθίσει. Επομένως, ένα φυτό με ένα μόνο βέλος φύλλων δεν ανθίζει δύο συνεχόμενα χρόνια—είναι ο φυσικός του κύκλος, όχι πρόβλημα με τη φροντίδα του.
Διαίρεση: πρόσεχε, δεν συγχωρεί.
Χωρίς ψευδοβολβό, το Paphiopedilum δεν έχει τα αποθέματα για να υποστηρίξει επιθετική διαίρεση. Κάθε βέλος φύλλων αποτελεί ξεχωριστό βλάστηση και η διαίρεση ενός μεμονωμένου βλαστού συνήθως σταματά εντελώς την ανάπτυξη — μπορεί να χρειαστούν χρόνια για να ξαναρχίσει, αν ποτέ ξαναρχίσει.
Το ασφαλές περιθώριο είναι να αφήνετε τουλάχιστον δύο έως τρεις βλαστούς ανά μοσχεύματα . Αυτό είναι λιγότερο μοσχεύματα από αυτά που θα παίρνατε από μια Cattleya ίδιου μεγέθους και είναι το κόστος ενός γένους που δεν αποθηκεύει νερό. Η διαίρεση πρέπει να γίνεται μαζί με τη μεταφύτευση, αμέσως μετά την ανθοφορία.
Πολυανθικά φάρμακα και γιατί απαιτούν υπομονή.
Υπάρχει μια τρίτη ομάδα που αξίζει να γνωρίζετε, ακόμα κι αν δεν είστε αρχάριος: οι πολυανθείς ορχιδέες , με μακριά, σαν κορδέλα φύλλα, οι οποίες παράγουν πολλά άνθη σε ένα ψηλό στέλεχος αντί για μόνο ένα. Η πιο διάσημη είναι η Paphiopedilum rothschildianum , με μακριά πλευρικά πέταλα που ανοίγουν σχεδόν οριζόντια, μια από τις πιο περιζήτητες ορχιδέες που υπάρχουν.
Το κλειδί είναι ο χρόνος. Τα πολυανθικά φυτά είναι μεγάλα και αναπτύσσονται αργά—συχνά χρειάζονται αρκετά χρόνια για να φτάσουν στο μέγεθος της ανθοφορίας τους και πολλά ανθίζουν μόνο όταν ο χείμαρρος των φύλλων φτάσει σε ένα ορισμένο μέγεθος. Η αγορά ενός μικρού δενδρυλλίου που περιμένει άνθη την επόμενη σεζόν είναι μια συνταγή για απογοήτευση.
Τείνουν επίσης προς το θερμότερο άκρο του εύρους θερμοκρασιών, όπως οι ποικιλίες με μαρμάρινες αποχρώσεις. Εάν η πρόθεση είναι να προσεγγίσετε αυτήν την ομάδα, η λογική προσέγγιση είναι πρώτα να δημιουργήσετε το σωστό περιβάλλον με ένα υβρίδιο Maudiae και μόνο στη συνέχεια να επενδύσετε σε ένα φυτό που θα απαιτήσει χρόνια συνεχούς ανάπτυξης πριν σας ανταμείψει.
Για ποιον είναι η σωστή επιλογή;
Αν το σπίτι σας έχει χαμηλό φωτισμό και ξηρό αέρα—ένας συνδυασμός που εμποδίζει σχεδόν κάθε δημοφιλή ορχιδέα—το Paphiopedilum είναι ίσως η πιο κατάλληλη ορχιδέα για εσάς. Είναι το αντίθετο της ορχιδέας Vanda, η οποία χρειάζεται δυνατό ήλιο και καθημερινό πότισμα.
Το μόνο μειονέκτημα είναι το άνθος: συνήθως ένα άνθος ανά στέλεχος στα περισσότερα είδη, που διαρκεί εβδομάδες, αλλά δεν έχει την ζωντάνια ενός συστάδας Phalaenopsis. Είναι μια ορχιδέα για όσους εκτιμούν τα ασυνήθιστα σχήματα, όχι τον όγκο.
