Mu o le la i luga o orchids: pe faʻapefea ona puipuia lenei faʻaleagaina e le toe faʻaleleia.
E iai le uiga e tasi o le mu o le la e tulaga ese ai mai isi faʻafitauli uma o le orchid: e le mafai ona toe faʻaleleia . E mafai ona togafitia le fungus, faʻaumatia manu faʻalafua, ma toe faʻaleleia aʻa pala. O le aano ua mu i le la ua mate ma o le a le toe foʻi mai.
O le mea lea, o lenei tusiga e sili atu ona faatatau i le puipuiga ma le aua ne’i fenumiai ma fa’ama’i nai lo le togafitiga — aua o togafitiga, i le uiga o le toe fa’afo’isia o le lau, e leai.
Auala e iloa ai, ma pe aisea e taua tele ai.
O le faʻafitauli moni o le fenumiai lea ma le faʻamaʻi pipisi. E faʻaaogaina e tagata le vailaʻau faʻamaʻi i mu, otaota, ma faʻaiʻu ai "e leʻi aoga"—ae leai se mea na mafai ona aoga.
| Feʻau | Queimadura de sol | Fa'ama'i |
|---|---|---|
| Tusitusi | pepa mago | susu pe ua pala |
| Komiti Faatino | fa'amalamalama lelei | halo susu ma le lē tutusa |
| Nofoaga | i taimi uma i le itu e aliali mai i le la | i soo se mea |
| Evolution | e le tupu pe a uma ona fa'apipi'i | alualu i luma |
| Sogisogi | leai se tasi | e masani ona iai siama |
O le mea e fai ai le faaiuga e tutusa lava e pei ona masani ai: faailoga le pito i se peni ma vaai i ai i le 24 itula . O le a tumau pea le mu. O le a sosolo atu se siama i tua atu o le faailoga.
E iloa fo'i e le nofoaga. E aliali mai ni mu i le itu o le lau sa faasaga i le la, ma e masani lava i la'au uma sa i ai i le tulaga e tasi—o se mea e seasea ona faia fa'atasi e le fa'ama'i.
Foliga mai i laasaga
O le vave iloa e mafai ai ona e aveeseina le laau a'o le'i sosolo atu le faaleagaina i isi laulaau.
Fa'ailoga muamua: o se vaega pa'epa'e, samasama, pe mūmū, e aunoa ma se suiga i lona foliga. I le taimi lea, ua mafiafia le lau, ae atonu e tumau pea le aano o le lau.
Sosoo ai: o le vaega mago e foliga e pei o se pepa ma e pogisa, e liu enaena pe toetoe lava uliuli, ma se pito ma'ai.
I le iuga: e tumau le vaega ua pa'ū. E lē toe tupu, ae e lē toe malosi fo'i.
Afai na e maua i le taimi muamua, o le aveeseina o le laau atonu e lava lea e taofia ai lona alualu i luma. Na o le pau lea o le avanoa e mafai ai ona suia e se gaioiga le taunuuga.
E fia le tele o le la e mafai e itupa taitasi ona tatalia?
E leai se mea e ta'ua o le "e le mafai ona i ai ni 'oketi i le la." E i ai eseesega e tusa ai ma le ituaiga, ma e tele lava le eseesega—o le mafuaaga lea e mafai ai e le vaega lava e tasi i totonu o le fale ona mu ai le tasi laau ma mafua ai ona fuga mai le isi.
| Ituaiga | Moli (moliga vae) | Em fale |
|---|---|---|
| Phalaenopsis | 1.000 a 2.000 | Fa'amalama e fa'asaga i sasa'e; la o le taeao |
| Paphiopedilum | 1.000 a 2.000 | 1 i le 4 itula o le susulu sa'o o le la |
| masdevallia | maualalo i le feololo | e oo atu i le 2-3 itula o le susulu o le la |
| cattleya | 2.000 a 3.500 | e sili atu i le 4 itula o le susulu o le la |
| cymbidium | 3.000 a 6.000 | i fafo, fa'apaolo i le aoauli. |
| vanda | 5.000 pe sili atu | poletito po'o le fanua i tua |
O nei siata e sau mai taʻiala faʻatoʻaga a le American Orchid Society , tasi i le ituaiga.
Fa'afeagai o le hemispheric e mafua ai mu
O le fa'amatalaga lea e sili ona mafua ai le mu o i latou o lo'o mulimuli i fa'atonuga sa'o, ma e toetoe lava a le ta'ua i anotusi ua faaliliuina.
O taiala a Amerika e fautuaina le fa'atulagaina o fa'amalama e mafaufau i le Itulagi i Matū. E tutusa le galulue fa'atasi o Sasa'e ma Sisifo i itulagi uma e lua —e oso a'e ma goto le la i itu tutusa. Ae o itu i matū ma saute e fa'afeagai.
Afai o loo taʻua i se tusitusiga Amerika "faamalama i saute" e faasino i le faamalama e sili ona susulu le la, i Pasila o le faamalama e sili ona susulu le la o le faamalama i mātū . Ma afai o loo taʻua "faamalama i mātū" e faasino i le filifiliga ua paolo, o iinei e tutusa ma le faamalama i saute.
So'o se tasi e faitauina le "tu'u i se fa'amalama e fa'asaga i matū mo le paolo" ma faia lena mea i Pasila, o lona uiga ua tu'uina le la'au i le tulaga sili ona malosi i totonu o le fale. E mautinoa lava e mafua ai ona mu se la'au e ma'ale'ale.
A maualuga atu le lamatiaga
O le aoauli i le taumafanafana. E oo lava i laulaau o laau e fiafia i le malamalama malosi e susunuina e le la i le aoauli i le taumafanafana o Pasila. O le la i le taeao seia oo i le sefulu i le po e sili atu le saogalemu nai lo le la mai le sefulutasi i le tolu.
E fa'alauteleina e le tioata le avanoa. O se laulaau e oomi i le tioata e maua ai le vevela fa'apitoa, ma e taofia e le tioata le ea e ono fa'asalalauina ai le vevela. Ave'ese i ni nai senitimita le mamao.
Suiga faafuaseʻi o le tulaga. O le mea sili lea ona tāua ma e lē o manatu mamafa i ai. O se laʻau e ola i le paolo ma siitia saʻo i le la e mu, e oʻo lava i nofoaga e mafai ona tatalia pe ana faapea ua masani i le tau.
Laulaau susu i le la. E pei o ni tioata laiti e pei o mataua, e fa'aputu le malamalama i ni vaega patino. O le isi lea mafua'aga e tatau ai ona fa'asūsū i le taeao po, ae le o le ogatotonu o le aso.
A uma ona teuteuina le laau , i le totoina i fafo. O le laau, lea sa ola i le paolo, e faafuasei ona aliali mai, ma e tupu le faaleagaina i totonu o ni nai aso.
Fa'afetaui: fa'afefea ona fa'ateleina le malamalama e aunoa ma le susunuina oe lava
Afai ua e fa'ai'u e mana'omia e le la'au se malamalama atili—ona e le'i fuga mai, pe ona e lanumeamata tele laula'au—e tatau ona malie le fa'ateleina.
E faigofie le auala: faasolosolo malie ona faateleina le susulu o le la i le lua i le tolu vaiaso . Amata i le tasi le itula o le susulu sa'o o le la, ona sosoo ai lea ma le lua, ma mata'ituina le lanu o lau.
O le lau o le faailoga lea. O le lanumeamata pogisa tele e faailoa mai ai le le lava o le malamalama. O le lanumeamata vaivai, o nisi taimi e iai sina lanu samasama pe mumu i pito, o le sone e fua mai ai mea. O ila paʻepaʻe e faailoa mai ai le tele naua—sosoo ese.
E fa'atatau fo'i le fa'amasani i la'au fou fa'atau. Afai na sau mai se fale lau'ele'ele e iai le paolo e pulea lelei, o le alu sa'o i se fa'amalama e susulu ai le la o le a mu ai.
Fa'a'ofuofu: o le a le pasene e fa'aaoga?
Mo le totoina i fafo, o le upega paolo o le fofo masani lea, ma e tatau ona fetaui le pasene o le paolo ma le ituaiga o laau. E fa'atau atu le upega e tusa ai ma le pasene o le poloka.
E talafeagai le 30% mo ituaiga o la'au e susulu lelei, e pei o le Vanda ma le Cymbidium, i nofoaga e le o malosi tele le la po'o nofoaga ua uma ona paolo fa'asolo i le aoauli.
50% o le tau sili ona fetuutuunai ma e fetaui ma le tele o aoina eseese — Cattleya, Oncidium, Dendrobium. Afai e na'o le tasi e te fa'atauina, o le tasi lea e te mana'o ai.
70% mo ituaiga e fiafia i le paolo: Phalaenopsis, Paphiopedilum, ma ituaiga e ola i nofoaga maualuluga lautele.
I le totoina o laau e nonoa ai, o le laualuga e faia ai lenei matafaioi — o le mea e suia ai le fuafuaga, o le laualuga e fesuisuiaʻi e tusa ai ma le vaitau i laau e toulu o latou lau, ma o le teuteuina e mafai ona aveese uma ai le paolo i le taimi e tasi.
E mu fo'i le malamalama fa'apitoa.
E iai se manatu sese e faapea, e saogalemu moli LED aua e le vevela e pei o moli tuai. E itiiti lo latou vevela, ae o le malosi o le malamalama i mamao pupuu e lava lea e faaleagaina ai.
O le maualuga fautuaina mo le fa'apipi'iina o le tu'u lea o le moli i le va o le 30 ma le 60 senitimita i luga a'e o le la'au, e fetu'una'i e tusa ai ma le malosi o le la'au. O le pa'i sa'o o laulaau pe na'o ni nai senitimita mai le puna o le malamalama o le a mafua ai ona liu pa'epa'e le malamalama.
E tutusa le fa'ailoga ma le susulu o le la: ua suia le lanu i le itu e feagai ma le malamalama, i le vaega e latalata i le puna. Ma e fa'aoga fo'i le tulafono lava e tasi mo le fetu'una'i - afai e te fa'ateleina le malosi pe fa'alatalata mai le moli, ia faia malie.
O le a le mea e fai i se laulaau ua mu
E feteenai le tali ma le lagona uunaʻi: e masani lava, aua le tipiina.
E tusa lava pe ua necrotic se vaega, o le vaega o totoe o le lau e faaauau pea ona photosynthesis ma fafaga le laau. O le tipiina e aveese ai le aano o loo galue pea ma mafua ai se manu'a—o se auala e ulufale mai ai siama.
E na'o le lua tulaga e tatau ai ona aveese le la'au: pe afai ua tele naua le vaega ua mu ma ua toetoe lava a leai se aano lanumeamata o totoe i le lau, pe afai foi ua amata ona aliali mai faailoga o le siama lona lua i le vaega ua pa'u, lea e foliga mai o se vaega susu ma vaivai e sosolo mai le pito mago.
Afai e te tipiina, fai i se naifi ua uma ona fa'amamāina ma tu'u le manu'a e mago i le ea a'o le'i toe fa'afo'i le la'au i lona tulaga.
O le mea tāua o le isi mea e te faia: aveese le laau pe fa'apipi'i se paolo. A aunoa ma le fa'asa'oina o lona tulaga, o le a mu lava laulaau o lo'o mulimuli mai.
O le mu e aliali mai i le aʻa
O se upu lapata'i e fa'atatau i se mataupu e le o manino tele: i la'au e aliali mai a'a, e pei o le Vanda i totonu o se ato, po'o a'a o le Phalaenopsis ua ola a'e mai le ulo, e mafai fo'i e le susulu sa'o o le la ona susunuina a'a.
O le fa'ailoga o le mago o le tumutumu o le a'a ma ua pa'epa'e ma manifinifi le laualuga, ma ua leai se lanu meamata e aliali mai pe a fa'asūsūina.
E masani ona tupu lenei mea pe a siitia le laau i se nofoaga e sili atu le susulu ma na o le lau na mafaufau i ai i le faaiuga. O aʻa ea sa faapaoloina muamua e le ulo lava ia ua maua nei le susulu saʻo o le la.
E leai se isi togafitiga e ese mai i le siitia po o le faapaologa o le nofoaga — e le toe malolosi aʻa ua mu, ma e leiloa e le laau se vaega o lona gafatia e mitiia ai i le taimi tonu e sili ona manaʻomia ai.
I se aotelega
E le tatau ona tupu se mu mago ma se pito manino i luga o le foliga ua aliali mai—afai ua tupu, o se faʻamaʻi pipisi, ma e ese le togafitiga. Fa'ailoga le pito ma toe siaki i le 24 itula a'o le'i fa'atauina se oloa.
Ia iloa le lautele o le malamalama e fetaui ma lou itupa, ma faaliliu le itu o le faamalama i le itu i saute o le lalolagi: o iinei, o le faamalama sili ona malosi o le itu i matu. Ia faateleina malie le malamalama i taimi uma. Aua le tipiina se laulaau ua mu—faasa'o lona tulaga.

