Amagqabi awileyo kwi-orchid: ukunqongophala okanye ubuninzi bamanzi, ungawubona njani umahluko?
Ndadideka okokuqala xa ndibona igqabi le-orchid lishwabana kwaye libonakala liphelelwa bukuqina, njengoko ingqondo yam yayikukulinkcenkceshela ngakumbi, ndicinga ukuba isityalo sinxaniwe nje. Kuphela kamva ndafumanisa ukuba amagqabi abunileyo anokubonisa ukunqongophala kunye namanzi amaninzi, into ephosakeleyo endiyibonileyo nabanye abalimi abasaqalayo bejongene nayo.
Kutheni igqabi elibunileyo linokuthetha izinto ezichasene ngokupheleleyo?
Ukunqongophala kwamanzi kunye namanzi agqithisileyo kunokuphazamisa amandla engcambu okufunxa nokuhambisa umswakama ngokufanelekileyo ukuya egqabini, nto leyo ebangela uphawu olufanayo lokungaqini, nokuba unobangela uchasene ngokupheleleyo kwimeko nganye.
Ndingayiphanda njani ingcambu ngaphambi kokuba ndigqibe kwelokuba kufuneka ndinkcenkceshele kakhulu okanye kancinci?
Ndijonga inkqubo yeengcambu ngembiza ecacileyo, njengoko kuchaziwe kwelinye inqaku, okanye ndisuse ngokupheleleyo imbiza ukuba kuyimfuneko, ndikhangela iingcambu eziphilileyo neziqinileyo, eziya kubonisa ukunqongophala kwamanzi, okanye iingcambu ezimdaka nezithambileyo, eziya kubonisa amanzi agqithisileyo kunye nokubola okunokwenzeka.
Ukungabikho kwamanzi, yeyona nto ilula ukuyisombulula xa sele iqinisekisiwe.
Ukuba ingcambu iphilile kodwa yomile ixesha elide, yongeza nje ukunkcenkceshela kancinci kancinci, ujonge ukuba igqabi liphinda liqine kwiintsuku ezilandelayo njengoko isityalo siphinda simanzi ngokwendalo ngononophelo olufanelekileyo.
Amanzi agqithisileyo aneengcambu ezibuthathaka, yimeko exhalabisayo ngakumbi.
Ukuba ingcambu sele imdaka kwaye ithambile, ingxaki inzima ngakumbi, ifuna inkqubo yokususa ingcambu engalunganga esele ichaziwe kwelinye inqaku, kuba ukunciphisa nje ukunkcenkceshela akusombululi umonakalo osele wenzeke kwisakhiwo seengcambu ezikhoyo.
Ndingawuhlula njani umzekelo obonakalayo phakathi kwezizathu ezimbini ezichaseneyo?
Igqabi elingenamanzi lidla ngokushwabana ngokulinganayo nangokude, libonakala libuthathaka kancinci, ngelixa igqabi elimanzi, elineengcambu ezibuthathaka, lidla ngokuphelelwa bukuqina ngokungacwangciswanga, maxa wambi lihamba nombala otyheli ezantsi.
Ubushushu obugqithisileyo, esinye isizathu esinokwenzeka endisicingayo.
Njengoko sele ndichaze kwelinye inqaku malunga nobushushu obufanelekileyo, ubushushu obugqithisileyo bunokubangela ukulahleka kwamanzi ngokukhawuleza kunokuba ingcambu inokuyizalisa, nto leyo ebangela ukuba amagqabi abunile nokuba ankcenkceshelwe ngokwaneleyo kwaye iingcambu ziphilile kwindawo engaphantsi komhlaba.
Ndingaqinisekisa njani ukuba ubushushu bungunobangela wengxaki?
Ndijonga ukuba ukubuna kuhambelane na nexesha lobushushu obungaqhelekanga, ingakumbi ukuba ingcambu iphilile kwaye ukunkcenkceshela kuye kwahlala kunjalo, umzekelo obonisa ubushushu njengesizathu esibangela oko kunokuba kubekho ukungalingani kwamanzi ngokuthe ngqo.
Imbiza incinci kakhulu kwiingcambu ezikhoyo, nto leyo engacacanga kangako kodwa ibalulekile.
Njengoko sele ndichaze kwelinye inqaku malunga neentlobo zeembiza, iingcambu ezixineneyo kakhulu kwisitya esincinci zinokuba nobunzima bokufunxa amanzi aneleyo, nokuba kunkcenkceshelwa rhoqo, nto leyo edinga ukugalelwa kwakhona kwimbiza efanele ubungakanani besityalo ngoku.
Ndingayibuyisela njani iqabunga liqine emva kokuqinisekisa nokulungisa unobangela?
Emva kokuchonga nokulungisa into ebangela oku, nokuba kukunkcenkceshela, ubushushu, okanye indawo embizeni, ndilinda ngomonde, njengoko ukuphinda kuqine ngokupheleleyo kudla ngokuthatha iintsuku okanye iiveki, kuxhomekeke kubukhulu bokungalingani kokuqala.
Xa igqabi elibunileyo lingaphindi liphile nokuba sele lilungisiwe kakuhle.
Ukuba emva kweeveki igqabi alibonakalisi zimpawu zokuphucuka, ndicinga ukuba umonakalo usenokuba sele uhleli kwelo gqabi, kwaye kwimeko enjalo ndigxila ekuqinisekiseni ukuba igqabi elitsha, elikhula emva koko, liphilile kwaye linamandla.
Ndenze impazamo yokunkcenkceshela kakhulu ngaphambili, ndicinga ukuba bekukho ukunqongophala kwamanzi.
Ngethuba lokuqala ndibona igqabi elibunayo, ndacinga ngoko nangoko ukuba kungenxa yokunqongophala kwamanzi kunye nokunkcenkceshela okungakumbi ngaphandle kokujonga ingcambu kuqala, nto leyo eyayenza ingxaki ibe mandundu ngakumbi ngenxa yokunkcenkceshela kakhulu—impazamo eyandifundisa ukuba ndihlale ndiphanda ngaphambi kokuba ndenze ngokungxama.
Indlela endiyilungisileyo ngayo indlela endisebenza ngayo emva kokufunda kuloo mpazamo ithile.
Ngoku ndihlala ndijonga ingcambu ngaphambi kokuba ndenze izigqibo malunga nokwandisa okanye ukunciphisa ukunkcenkceshela, ndiqonda ukuba uphawu lokubona lodwa, ngaphandle kolu phando longezelelweyo, alwanele ukumisela ngokuthembekileyo unobangela wokwenyani wengxaki.
Ndingamcebisa njani umntu ondibuza ngale mpawu ixhaphakileyo nedidayo?
Ndisoloko ndimcela umntu ukuba aqale ajonge imeko yesizathu ngaphambi kokuba abuze nayiphi na eminye imibuzo, kuba olo lwazi lodwa ludla ngokwanela ukufumanisa ngokukhawuleza ukuba zeziphi izizathu ezichaseneyo ezibangela eso sibonakaliso.
Ukurekhoda isiqendu ngasinye segqabi elibunayo kwincwadi yam yokubhala ekhulayo.
Ndibhala kwincwadi yam yokubhala ekhulayo, esele ikhankanyiwe kwenye inqaku, xa ndibona igqabi elibunileyo, into endiyifumeneyo ngokuphanda ingcambu kunye nohlengahlengiso endilusebenzisileyo—ingxelo endinceda ukuba ndenze ngokukhawuleza nangokuzithemba ngakumbi kwixesha elizayo oku kusenzeka.
Isibetho esifihliweyo, esinye isizathu esifanelekileyo nesingenakuphikiswa.
Njengoko ndichaze kwamanye amanqaku malunga nee-mealybugs kunye neencukuthu, izinambuzane ezitya incindi yesityalo nazo zinokubangela ukubuna kwamagqabi, nokuba iingcambu zisebenza kakuhle kwaye zinkcenkceshelwa kakuhle, ngoko ke ndihlola ngokusondeleyo iimpawu zezi zinambuzane ngaphambi kokuba ndizicime ngokupheleleyo ezo mpawu.
Ndisabela njani xa ndifumanisa ukuba unobangela yindibaniselwano yezinto?
Ngamanye amaxesha ndifumana izinto ezingaphezu kwesinye ezinegalelo ngaxeshanye, njengobushushu obugqithisileyo obudibene nesitya esincinci kakhulu, nto leyo efuna ukuba ndilungise zombini ngaxeshanye endaweni yokugxila kwisizathu esinye kuphela esingenakuyichaza ngokupheleleyo ingxaki.
Ndingayisebenzisa njani itshekhi yeveki esele ineenkcukacha ukuze ndifumane esi siginali kwangethuba?
Njengoko sele ndicacisile kwelinye inqaku malunga nokulungiselela inkqubo yakho, ukuhlola rhoqo isityalo ngasinye kunceda ekuqapheleni ukuba amagqabi ayaphelelwa bukuqina kwangethuba, ngaphambi kokuba ingxaki iqhubeke, nto leyo eyenza kube lula kakhulu ukufumanisa ingxaki kunye nokulungiswa ngokukhawuleza xa kuthelekiswa nokufumanisa ingxaki emva kokuba sele ihambele phambili.
Ndingawuthelekisa njani umfanekiso wegqabi ngokuhamba kwexesha ukuqinisekisa ukuba liyabuya?
Ndithatha ifoto yegqabi elichaphazelekileyo kwangoko nje ukuba ndibone ingxaki ndize ndiphinde oku rhoqo emva kweentsuku ezimbalwa, ndithelekisa ecaleni ukuze ndiqinisekise ukuba ukuqina kuyabuya kancinci kancinci, indlela esusa amathandabuzo amaninzi malunga nokuba uhlengahlengiso olusetyenzisiweyo luyasebenza na.
Imibuzo endiyibuziweyo malunga namagqabi abunileyo.
Ngaba kufuneka ndisoloko ndinkcenkceshela ngakumbi xa ndibona amagqabi abunileyo?
Akunjalo rhoqo, kuba amagqabi abunileyo anokubonisa ukunqongophala kwamanzi amaninzi, ngoko ke ndisoloko ndicebisa ukuba ujonge iingcambu kuqala ngaphambi kokuba uthathe isigqibo sokuba loluphi utshintsho olufunekayo kwimeko ethile.
Kuthatha ixesha elingakanani ukuba igqabi elibunayo liphinde libuyele esiqhelweni emva kokulungiswa ngokufanelekileyo?
Iyahluka kakhulu ngokuxhomekeke kwisizathu kunye nobunzima, kodwa ndihlala ndilinda ubuncinane iveki enye ukuya kwezimbini ngaphambi kokuba ndivavanye ukuba uhlengahlengiso luyisombulule ngokwenene na ingxaki engundoqo.
Ingaba kuqhelekile ukuba igqabi elinye libune ngelixa isityalo esiseleyo sibonakala siphilile?
Ewe, ngamanye amaxesha ingxaki ichaphazela kuphela igqabi elithile, ingakumbi ukuba lelona lidala okanye ukuba kukho umonakalo owenzekileyo engcambu ehambelana naloo ndawo, ngaphandle kokubeka impilo yesityalo sonke esisele esichengeni.
Ukufunda ukuphanda unobangela ngaphambi kokuba ndiphendule ngokungxama kundifundise isifundo esibalulekileyo malunga nomonde nokuqwalasela ngenyameko, okubonisa ukuba uphawu olucacileyo alusoloko lubonisa isisombululo esicacileyo ekunyamekeleni ii-orchids imihla ngemihla nakwezinye izinto eziqokelelweyo.

