Gbòǹgbò rot nínú àwọn orchids: bí a ṣe lè dá mọ̀, tọ́jú, àti gba ohun ọ̀gbìn náà padà.
Mo wá rí i pé nǹkan kan kò dáa nígbà tí ewéko Phalaenopsis mi bẹ̀rẹ̀ sí í dínkù díẹ̀díẹ̀, kódà bí omi tí ó jọ pé ó wà déédéé. Nígbà tí mo yọ ìkòkò náà kúrò láti ṣe ìwádìí, mo rí ohun tó fà á: apá tó pọ̀ nínú gbòǹgbò náà jẹ́ aláwọ̀ ilẹ̀ àti rírọ̀ díẹ̀díẹ̀, èyí sì jẹ́ ìbàjẹ́ tó gba àkókò láti gbìyànjú láti gba ewéko náà là.
Báwo ni mo ṣe lè dá gbòǹgbò tó dáa mọ̀ ní ìfiwéra pẹ̀lú gbòǹgbò tó ti bàjẹ́ tẹ́lẹ̀?
Gbòǹgbò tó dáa máa ń le koko nígbà tí a bá fọwọ́ kan án, ó máa ń ní àwọ̀ ewéko nígbà tí ó bá rọ̀ tàbí tí ó bá ní fàdákà nígbà tí ó bá gbẹ, láìdàbí gbòǹgbò tó ti jẹrà, tí ó máa ń di àwọ̀ ilẹ̀ dúdú, tí ó rọ̀, àti, ní àwọn ọ̀ràn tó ti pẹ́ jù, ó máa ń yára yọ kúrò nínú ìpele òde nígbà tí a bá fi ọwọ́ tẹ̀ ẹ́ díẹ̀.
Omi pupọ ju ni o wọpọ julọ ti iṣoro yii.
Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe ṣàlàyé nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa bí a ṣe ń bomi omi dáadáa, ìjẹrà gbòǹgbò sábà máa ń jẹ́yọ láti inú ohun èlò tí ó ní omi nígbà gbogbo, láìsí àkókò tó láti gbẹ láàrín omi, èyí sì ń ṣẹ̀dá àyíká tí ó dára fún olu tí ó ń fa irú ìbàjẹ́ bẹ́ẹ̀.
Ilé ìgbọ̀nsẹ̀ tí kò ní omi tó yẹ jẹ́ ohun mìíràn tó ń fa ìṣòro náà.
Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe àlàyé tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa irú àwọn ìkòkò, àpótí tí kò ní ihò ìṣàn omi tó pọ̀jù máa ń pa omi tó pọ̀ jù mọ́, kódà bí ìgbà tí omi bá ń gbóná bá tọ́, nítorí náà mo máa ń jẹ́rìí sí i pé ìṣàn omi náà tó láti ṣe ìwádìí lórí àwọn ohun tó lè fà á.
Báwo ni mo ṣe lè yọ gbòǹgbò tí ó ti bàjẹ́ kúrò nígbà tí a bá ń tún gbìn ín?
Nípa lílo sísíkà mímọ́ tàbí ọ̀bẹ tí a fi ọtí pa, gé gbogbo apá aláwọ̀ ilẹ̀ àti rírọ̀ kúrò títí tí o fi dé ibi tí ó le koko tí ó sì le koko, kí o má baà fi àwọn ohun tí ó lè bàjẹ́ sílẹ̀ tí ó lè máa tànkálẹ̀ ìṣòro náà sí ìyókù gbòǹgbò tí ó le koko.
Báwo ni mo ṣe lè pa ohun èlò náà rẹ́ láàárín gbogbo ìgé nígbà tí a bá ń ṣe é?
Mo fi ọtí nu abẹ́ náà láàárín gbogbo gígé kọ̀ọ̀kan, kódà nígbà tí mo bá ń ṣiṣẹ́ lórí igi kan náà, èyí tí ó ń dín ewu gbígbé olu láti apá kan tí ó ti bàjẹ́ sí apá mìíràn tí ó ṣì ní ìlera kù nígbà tí mo bá ń yọ gbòǹgbò tí ó ti bàjẹ́ náà kúrò.
O ṣe pataki lati fi ipilẹ tuntun kan si lẹhin ilana yii.
Mi ò tún lo ohun èlò ìpìlẹ̀ àtijọ́ mọ́ lẹ́yìn tí gbòǹgbò bá ti jẹrà, nítorí ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ pé ó fa àrùn náà. Mo máa ń yan ohun èlò tuntun pátápátá láti dín ewu ìtúnpadà sí ewéko tuntun tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ tọ́jú kù.
Ohun èlò tuntun tàbí ohun èlò tí a ti sọ di mímọ́ dáadáa jẹ́ ohun pàtàkì mìíràn nínú ìlànà yìí.
Tí mo bá tún lo ìkòkò kan náà, mo máa fi omi àti ìpara díẹ̀ tí a ti pò mọ́ ọn fọ̀ ọ́ dáadáa, mo máa ń fi omi fọ̀ ọ́ dáadáa lẹ́yìn náà, mo sì máa ń rí i dájú pé kò sí ohun tó kù nínú ìṣòro tó ti ṣẹlẹ̀ tẹ́lẹ̀ nínú àpótí náà kí n tó tún gbìn gbòǹgbò tí a ti tọ́jú tí ó sì dára.
Báwo ni mo ṣe lè ṣe àtúnṣe sí bíbọ́ omi lẹ́yìn tí mo bá ti dín gbòǹgbò igi náà kù ní pàtàkì?
Nítorí pé gbòǹgbò tó wà láti fa omi kò pọ̀ tó, mo máa dín bí omi ṣe ń gbóná sí i kù fún ìgbà díẹ̀, mo máa ń yẹra fún fífi agbára kún ètò tó ti di aláìlera tẹ́lẹ̀, nígbà tí ohun ọ̀gbìn náà bá ń lo agbára láti mú gbòǹgbò tuntun rọ́pò apá tó yẹ kí wọ́n yọ kúrò.
Mo lo lulú sinamọn gẹ́gẹ́ bí ohun ìtọ́jú àdánidá, èyí tí mo ti lò fún irú gígé yìí tẹ́lẹ̀.
Mo fi ìpele díẹ̀ ti lulú sinamọn sí orí igi náà, mo sì lo àǹfààní àwọn ohun èlò ìpara-ọgbẹ́ tí turari náà ní—ìṣọ́ra afikún tí mo ti ń lò fún ọ̀pọ̀ ọdún tí ó dàbí pé ó ń ran ọgbẹ́ náà lọ́wọ́ nígbà tí ó bá ń wòsàn nípa ti ara.
Àmì ìlera tí mo ti kọ́ láti mọ̀ lẹ́yìn iṣẹ́ abẹ yìí.
Mo rí ìfarahàn àwọn gbòǹgbò tuntun, tí wọ́n sábà máa ń jẹ́ ewéko, tí wọ́n ń farahàn nítòsí ìsàlẹ̀ ewéko náà ní ọ̀sẹ̀ díẹ̀ lẹ́yìn ìtọ́jú, èyí sì jẹ́ àmì ìṣírí pé ewéko náà ń padà bọ̀ sípò tí ó sì ń lo agbára láti tún ètò gbòǹgbò tí ó ti sọnù kọ́.
Igba melo ni o gba ki eweko kan to pada patapata lati inu iṣoro yii?
Ní ìbámu pẹ̀lú bí àdánù gbòǹgbò náà ṣe le tó, ìlera pípé lè gba oṣù mélòókan, èyí tí ó nílò sùúrù àti ìtọ́jú déédéé ní gbogbo àkókò yìí, láìsí ìrètí àbájáde kíákíá nípa bí ohun ọ̀gbìn náà ṣe nílò láti tún un kọ́ láti ìbẹ̀rẹ̀ kí ó tó lè dé ìlera rẹ̀ tẹ́lẹ̀.
Báwo ni mo ṣe lè gbé ewéko náà ró nígbà tí ètò gbòǹgbò tuntun náà kò tíì tó?
Mo lo àtìlẹ́yìn tàbí kí n gbé ìkòkò náà síbi ilẹ̀ tí ó dúró ṣinṣin, nítorí pé àwọn ewéko tí wọ́n ní gbòǹgbò kékeré lè má dúró ṣinṣin títí tí wọ́n fi ní ìdákọ́ró tó tó láti gbé ara wọn kalẹ̀ nínú ilẹ̀ tuntun náà.
Mo ṣe àṣìṣe láti máa bu omi déédéé lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn ìlànà yìí.
Nígbà àkọ́kọ́ tí mo nílò láti yọ gbòǹgbò tí ó ti jẹrà kúrò, mo padà sí bíbọ́ omi déédéé mi kíákíá, láìronú pé agbára gbígbóná igi náà kéré sí i, èyí tí ó yọrí sí ìbàjẹ́ díẹ̀ sí i tí ó nílò ìlànà àtúnṣe kejì.
Bí mo ṣe ṣe àtúnṣe sí ọ̀nà tí mo gbà ṣe é lẹ́yìn tí mo kẹ́kọ̀ọ́ láti inú àṣìṣe náà.
Mo bẹ̀rẹ̀ sí í dín omi kù fún ọ̀sẹ̀ díẹ̀ lẹ́yìn ìlànà yíyọ gbòǹgbò tó ṣe pàtàkì, mo sì ń mú un pọ̀ sí i díẹ̀díẹ̀ nígbà tí mo rí àmì tó ṣe kedere pé gbòǹgbò tuntun ń dàgbà, tí mo sì ń yẹra fún ṣíṣe àṣìṣe kan náà ti fífi nǹkan sáré jù.
Gbigbasilẹ ilana yiyọ gbongbo kọọkan sinu iwe afọwọkọ idagbasoke mi.
Nínú ìwé àkọsílẹ̀ ìdàgbàsókè mi, tí a ti mẹ́nu kàn tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn, mo ṣàkíyèsí ọjọ́ tí a yọ gbòǹgbò rẹ̀ kúrò, iye tí a yọ kúrò, àti bí ewéko náà ṣe dáhùn padà ní ọ̀sẹ̀ tó tẹ̀lé e—àkọsílẹ̀ kan tí ó ràn mí lọ́wọ́ láti mọ bí ó ṣe ń padà bọ̀ sípò ní ọ̀nà tí ó wà létòlétò.
Afẹ́fẹ́ tó yẹ ṣe pàtàkì láti dènà ìṣòro yìí lọ́jọ́ iwájú.
Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe ṣàlàyé nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa afẹ́fẹ́, ìṣàn afẹ́fẹ́ tó dára ń ran ohun èlò náà lọ́wọ́ láti gbẹ dáadáa, èyí sì ń dín ewu jíjẹrà kù gan-an nígbà tí omi bá ń pọ̀ ju bó ṣe yẹ lọ nígbà míìrán.
Báwo ni mo ṣe lè lo ìwọ̀n ìkòkò náà láti máa ṣe àkíyèsí omi láìsí pé mo tún un ṣe ní gbogbo ìgbà?
Mo kọ́ bí a ṣe lè fi ọwọ́ kan ìwúwo ìkòkò náà lẹ́yìn tí mo ti bu omi, mo sì fi wéra pẹ̀lú ìwúwo rẹ̀ nígbà tí ó bá gbẹ, ọ̀nà tí kì í ṣe tààrà tí ó ń ràn mí lọ́wọ́ láti pinnu ìgbà tí mo fẹ́ bu omi sí i láìsí pé mo tún fi sínú ewéko náà ní gbogbo ìgbà láti ṣàyẹ̀wò ipò gbòǹgbò rẹ̀.
Báwo ni mo ṣe lè ṣe àkíyèsí bí ilé iṣẹ́ náà ṣe ń padà bọ̀ sípò ní oṣù tó tẹ̀lé e?
Mo ya àwòrán ohun ọ̀gbìn náà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn iṣẹ́ abẹ náà, mo sì tún ṣe é ní gbogbo ọ̀sẹ̀ díẹ̀, mo sì ń pa àwọn àwòrán wọ̀nyí mọ́ nínú ìwé àkọsílẹ̀ ìdàgbàsókè mi. Ọ̀nà ìwòran yìí ń ràn mí lọ́wọ́ láti fi hàn gbangba pé ìlera ń lọ síwájú kódà nígbà tí ìlọsíwájú náà bá ń lọ́ra lójoojúmọ́.
Báwo ni mo ṣe lè gba oníṣòwò mìíràn nímọ̀ràn tí ó bá fi fọ́tò ránṣẹ́ sí mi tí ó ń béèrè fún ìrànlọ́wọ́ lórí ìṣòro yìí?
Mo maa n gbani nimọran lati kọkọ yọ ikoko naa kuro pẹlu iṣọra lati wo gbongbo naa daradara, nitori pe aworan ewe nikan kii saba fihan bi iṣoro naa ṣe ri to, ati pe lẹhin ayẹwo taara yii nikan ni mo le fi igboya sọ fun ọ nipa ilana pataki ti o nilo ni ọran naa.
Àwọn ìbéèrè tí wọ́n ti bi mí nípa gbòǹgbò tí ó ti jẹrà
Ṣé orchid lè yè lẹ́yìn tí ó bá ti pàdánù gbogbo gbòǹgbò rẹ̀?
Bẹ́ẹ̀ ni, tí àwọn ohun tí ó wà lára ewéko náà bá kù sí wẹ́wẹ́, tí wọ́n sì ń rí ìtọ́jú tó yẹ gbà nígbà tí wọ́n bá ń gbádùn ara wọn, ọ̀pọ̀ ewéko orchids lè tún gbòǹgbò wọn ṣe láàárín oṣù díẹ̀ pẹ̀lú sùúrù àti àfiyèsí tó péye.
Ṣé ó yẹ kí n sọ ohun ọ̀gbìn náà nù tí gbogbo gbòǹgbò rẹ̀ bá ti bàjẹ́?
Kò ṣe dandan, nítorí pé àwọn ewéko orchid kan lè padà bọ̀ sípò láti inú àwọn ipò líle koko pàápàá, ṣùgbọ́n ó yẹ kí a gbé ìsapá tí a ní yẹ̀ wò pẹ̀lú àǹfààní gidi láti ṣe àṣeyọrí kí a tó pinnu bóyá a ó máa tẹ̀síwájú nínú gbígbìyànjú tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́.
Ṣé mo lè lo hydrogen peroxide dípò sinamon powder nígbà tí mo bá ń gé e?
Àwọn àgbẹ̀ kan máa ń lo èyí tó dára láti fi ṣe àtúnṣe, àmọ́ mo fẹ́ràn lulú sínámónì nítorí pé ó rọrùn láti lò ó àti àwọn ohun tó lè mú kí ó jẹ́ àjẹ́sára, láìsí ewu kí ó tún máa yọ sí àsọ ara tó ṣẹ̀ṣẹ̀ gé lára.
Bí mo ṣe ń kojú ìjẹrà gbòǹgbò kọ́ mi pé kí n yára gbé ìgbésẹ̀ ní kíákíá ní àmì àkọ́kọ́ tí ewé bá ń pàdánù, èyí tó fi hàn pé wíwo gbòǹgbò náà déédéé ṣe pàtàkì bíi wíwo apá mìíràn tí a lè rí nínú ewéko náà nígbà tí a bá ń tọ́jú rẹ̀ lójoojúmọ́.

