Kí ló dé tí òdòdó orchid mi kò fi ń tàn? Àwọn ohun tó wọ́pọ̀ àti bí a ṣe lè yanjú wọn.
Mo gba ẹ̀bùn orchid kan ní ọdún díẹ̀ sẹ́yìn, èyí tó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó ọdún méjì gbáko láì rúwé, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ewéko náà máa ń tàn dáadáa, ó sì máa ń tàn káàkiri ní gbogbo ìgbà, láìsí àmì àrùn tàbí àìbìkítà kankan. Ìjákulẹ̀ yìí mú kí n ṣe ìwádìí lórí àwọn ohun tó ń fa ìrúwé, mo sì rí i pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan ló ń fa ìṣòro yìí, èyí tó wọ́pọ̀ láàárín àwọn àgbẹ̀.
Àìsí ìfúnni ní ìwọ̀n otútù, èyí tí ó wọ́pọ̀ jùlọ nínú àwọn ẹ̀yà kan.
Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe ṣàlàyé tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa iwọ̀n otútù tó dára jùlọ, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn igi orchid, títí kan Phalaenopsis, nílò ìlọsílẹ̀ nínú iwọ̀n otútù òru ní àkókò kan pàtó nínú ọdún láti bẹ̀rẹ̀ ìlànà ìtújáde, ohun ìsúnniṣe kan tí kìí sábà sí ní àyíká inú ilé pẹ̀lú iwọ̀n otútù tó dúró ṣinṣin ní gbogbo ọdún.
Báwo ni mo ṣe lè mú kí ohun ọ̀gbìn tí kò tíì máa tàn jáde rí yìí máa tàn?
Mo máa ń gbé ewéko náà lọ sí àyíká tí ó tutù ní alẹ́ ní ìgbà ìwọ́-oòrùn, bí báńkọ́ọ̀nì tí a fi ààbò pamọ́, èyí tí ó ń jẹ́ kí ìyàtọ̀ òtútù láàárín ọ̀sán àti òru jẹ́ ohun tí ó ń fa ìṣẹ̀dá ẹ̀dá alààyè tí ewéko nílò láti bẹ̀rẹ̀ sí í gbin igi òdòdó náà.
Àìtó ìmọ́lẹ̀ tó, ohun mìíràn tó wọ́pọ̀ gan-an tó ń fa ìṣòro tó ń múni bínú yìí.
Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe ṣàlàyé tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa ìmọ́lẹ̀ tó dára jùlọ, ohun ọ̀gbìn tí ó bá gba ìmọ́lẹ̀ tí kò ṣe kedere nìkan sábà máa ń ní ewé tó dára, ṣùgbọ́n tí kò ní agbára tó láti mú kí ìlànà ìtànná náà dúró, èyí tí ó nílò ìnáwó agbára tó pọ̀ sí i láti ọ̀dọ̀ ohun ọ̀gbìn náà.
Báwo ni mo ṣe lè mọ̀ bóyá ìmọ́lẹ̀ kò tó fún irúgbìn pàtó yìí?
Mo máa ń kíyèsí bóyá ewé náà ní àwọ̀ ewé dúdú, àmì ìmọ́lẹ̀ tí kò tó, dípò àwọ̀ ewé tí ó fẹ́ẹ́rẹ́fẹ́ tí a ń retí nínú ewéko tí ó ń gba ìmọ́lẹ̀ tó yẹ. Èyí jẹ́ àmì ìríran tí ó rọrùn tí ó ń ran lọ́wọ́ láti fìdí ìdí yìí múlẹ̀ kí a tó ṣe àtúnṣe sí ipò rẹ̀.
Àìtó ìfàmọ́ra jẹ́ ohun kan tí ó tún lè dín agbára tí ó wà kù.
Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe àlàyé rẹ̀ tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa ìfàmọ́ra, phosphorus, ní pàtàkì, kó ipa pàtàkì nínú ìtànná, nítorí náà, ohun ọ̀gbìn tí kò gba ajílẹ̀ tàbí tí kò gba àgbékalẹ̀ tí kò ní ìwọ́ntúnwọ̀nsì lè má ní àwọn ohun èlò oúnjẹ tó tó láti parí iṣẹ́ yìí tí ó le koko jù.
Báwo ni mo ṣe lè ṣe àtúnṣe ìfàmọ́ra ní pàtàkì láti mú kí òdòdó gbò?
Mo máa ń fi kún díẹ̀ lára àwọn ohun èlò ìfọ́sífọ́ọ̀sì nínú àgbékalẹ̀ ajílẹ̀ ní kété tí mo bá rí àmì pé ewéko náà ń wọ àkókò ìrúwé tó yẹ, àtúnṣe tí mo ti rí yìí mú ìyàtọ̀ gidi wá nínú àwọn ewéko tí wọ́n dà bí ẹni pé wọ́n ti dúró ṣinṣin tẹ́lẹ̀, tí wọ́n sì ń mú ewé tuntun jáde.
Igi naa si tun kere ju, idi kan ti mo ma n gbagbe lati ronu nigba miiran.
Àwọn òdòdó orchid kan ní láti dé ìpele kan pàtó kí wọ́n tó lè tàn, èyí tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ọjọ́ orí tí kò ní ìtọ́jú tí a pèsè, tí ó nílò sùúrù púpọ̀ sí i títí tí ewéko náà yóò fi ṣe tán ní ti gidi.
Báwo ni mo ṣe lè ṣe àyẹ̀wò bóyá ìdàgbàsókè lè jẹ́ ìdíwọ́ nínú ọ̀ràn yìí?
Mo máa ń ṣàyẹ̀wò bí igi náà ṣe tóbi tó àti iye ewé tó ń jáde, mo sì máa ń fi wé ìwọ̀n tí a retí fún àpẹẹrẹ àgbà tó ń tàn, nítorí pé èso tó ṣì kéré tí kò sì ní ewé díẹ̀ ló lè nílò àkókò púpọ̀ láti dàgbà kí ó tó tàn.
Ikoko naa tobi ju, ifosiwewe kan ti o n dari agbara si idagbasoke gbongbo.
Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe àlàyé rẹ̀ tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa irú àwọn ìkòkò, àpótí tí ó tóbi ju bí ó ti yẹ lọ máa ń mú kí ohun ọ̀gbìn náà lo agbára láti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn gbòǹgbò tuntun láti gba àyè náà, dípò kí ó darí àwọn ohun àlùmọ́nì sí iṣẹ́ àgbékalẹ̀ òdòdó.
Báwo ni mo ṣe lè ṣe àtúnṣe ìwọ̀n ìkòkò náà nígbà tí mo bá rí àìdọ́gba yìí?
Ṣíṣe àtúnṣe sínú àpótí tó bá ìwọ̀n gbòǹgbò tó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ mu, títẹ̀lé ìlànà tó wà nínú àpilẹ̀kọ mìíràn lórí bí a ṣe lè tún un ṣe dáadáa, yíyí àfiyèsí agbára ewéko padà sí ìtànná dípò ìdàgbàsókè ewéko tó pọ̀ jù.
Àìtó ọriniinitutu tó, ohun tó ń fa àyíká tó tún ń nípa lórí ìlànà yìí.
Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe ṣàlàyé nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa ọriniinitutu, àyíká gbígbẹ gan-an lè mú kí ohun ọ̀gbìn náà ní ipa tó lágbára lórí bí ó ṣe ń fi ìtọ́jú tó yẹ hàn ju ìbísí lọ, èyí sì mú kí àtúnṣe àyíká yìí jẹ́ ohun mìíràn tó yẹ kí a gbé yẹ̀wò nínú ipò tó díjú yìí.
Báwo ni mo ṣe lè so gbogbo àwọn nǹkan wọ̀nyí pọ̀ mọ́ ìwádìí oníṣẹ́-ọnà?
Mo máa ń ṣe àtúnyẹ̀wò kókó kọ̀ọ̀kan lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan, mo bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú èyí tó ṣeé ṣe jùlọ nípa gbígbé irú ẹ̀yà pàtó kan yẹ̀ wò, mo máa ń ṣe àtúnṣe ọ̀kan lẹ́ẹ̀kan láti mọ ìyípadà tó ṣe ìyàtọ̀, mo sì máa ń yẹra fún ìdí àti àbájáde tó ń dani rú nípa yíyí ohun gbogbo padà ní àkókò kan náà láìsí ìlànà tó ṣe kedere.
Àṣìṣe kan tí mo ti ṣe tẹ́lẹ̀ ni yíyípadà ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan ní àkókò kan náà láìsí ìlànà kankan.
Ní ìgbìyànjú láti yanjú ìṣòro náà kíákíá, mo yí ipò ìmọ́lẹ̀, ìlànà ìbímọ, àti ìkòkò igi kan náà padà lẹ́ẹ̀kan náà, nígbà tí ó sì yọ ní oṣù díẹ̀ lẹ́yìn náà, mi ò lè dá a lójú bóyá àtúnṣe pàtó kan ló ṣe ìyàtọ̀ náà.
Bí mo ṣe ṣe àtúnṣe sí ọ̀nà tí mo gbà ṣe é lẹ́yìn tí mo kẹ́kọ̀ọ́ láti inú àṣìṣe náà.
Nísinsìnyí, mo máa ń ṣe àtúnṣe kan ṣoṣo lẹ́ẹ̀kan náà, mo sì máa ń dúró fún ọ̀sẹ̀ díẹ̀ kí n tó lè kíyèsí ìdáhùn náà kí n tó ronú nípa ìyípadà tó tẹ̀lé e. Ọ̀nà tó lọ́ra ni, àmọ́ ó fún mi ní òye tó jinlẹ̀ nípa ohun tó ń ṣiṣẹ́ fún gbogbo ohun ọ̀gbìn pàtó kan.
Àkójọ gbogbo àtúnṣe àti ìdáhùn ohun ọ̀gbìn náà sínú ìwé àkọsílẹ̀ ìdàgbàsókè mi.
Mo kíyèsí nínú ìwé àkọsílẹ̀ mi tí ń dàgbà, tí a ti mẹ́nu kàn tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn, gbogbo ìyípadà tí mo bá lò sí ewéko tí kò ní tàn, àti bí ó ṣe pẹ́ tó kí ó tó mú igi òdòdó jáde—àkọsílẹ̀ pàtàkì láti lo ẹ̀kọ́ yìí fún ewéko mìíràn tí ó jọra lọ́jọ́ iwájú.
Àjàkálẹ̀ àrùn tàbí ìṣòro ìlera tó farasin, ohun tó tún yẹ kí a yọ kúrò nínú rẹ̀.
Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe ṣàlàyé nínú àwọn àpilẹ̀kọ mìíràn nípa àwọn kokoro mealybugs àti mites, kòkòrò tó ń jẹ agbára ewéko náà nígbà gbogbo tún lè jẹ́ ìdí tí kò fi ní sí ìtànná, nítorí náà ṣe àyẹ̀wò dáadáa kí o tó rò pé ó jẹ́ àyíká lásán ni ohun tó fà á.
Báwo ni mo ṣe pinnu láti yanjú ọ̀ràn igi tí mo gbà gẹ́gẹ́ bí ẹ̀bùn.
Lẹ́yìn tí mo ṣe àtúnyẹ̀wò gbogbo kókó kọ̀ọ̀kan ní ṣísẹ̀-n-tẹ̀léra, mo ṣàwárí pé ìṣòro pàtàkì ni ìmọ́lẹ̀ tí kò tó pẹ̀lú ìkòkò ńlá kan, nígbà tí mo sì ṣe àtúnṣe àwọn nǹkan méjì wọ̀nyẹn, igi náà mú ìtànná òdòdó rẹ̀ jáde lẹ́yìn ọdún méjì tí ó ti ń dúró.
Báwo ni mo ṣe lè fún ẹnìkan tí ó bá bi mí nípa ewéko tí kò tíì yọ ìtànná rí láti ìgbà tí wọ́n ti rà á ní ìmọ̀ràn?
Mo máa ń kọ́kọ́ béèrè nípa ibi tí ìmọ́lẹ̀ wà lọ́wọ́lọ́wọ́ àti bí ìkòkò náà ṣe tóbi tó ní ìbámu pẹ̀lú ètò gbòǹgbò, nítorí pé àwọn ohun méjì wọ̀nyí ló sábà máa ń fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìṣòro àìtó òdòdó tí mo ti ran àwọn àgbẹ̀ mìíràn lọ́wọ́ láti yanjú rẹ̀ ní ọ̀pọ̀ ọdún.
Àwọn ìbéèrè tí wọ́n ti bi mí nípa àwọn òdòdó orchid tí kì í yọ ìtànná.
Igba melo ni mo yẹ ki n duro ṣaaju ki n to ro pe iṣoro kan wa?
Ó sinmi lórí irú ẹ̀yà náà, ṣùgbọ́n mo sábà máa ń dúró fún ó kéré tán àkókò kan kí n tó gbà pé ohun kan wà tó ń dínà tó nílò àtúnṣe pàtó.
Ǹjẹ́ ó ṣeé ṣe kí òdòdó orchid má yọ ìtànná rárá kódà nígbà tí gbogbo nǹkan bá pé?
Ó ṣọ̀wọ́n, ṣùgbọ́n ó ṣeé ṣe ní ti ewéko kan tí ó ní àwọn ìdíwọ́ ìlera tàbí ìlera tí a kò mọ̀, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọ̀ràn náà máa ń dáhùn padà dáadáa sí àwọn àtúnṣe àyíká lẹ́yìn ìwádìí pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́.
Ǹjẹ́ ọjà pàtó kan wà tó ń mú kí òdòdó tàn?
Àwọn ajile kan wà tí a ṣe pàtó fún ète yìí, ṣùgbọ́n mo fẹ́ láti ṣàtúnṣe àyíká ìpìlẹ̀ náà ní àkọ́kọ́, nítorí pé ọjà onífúnni nìkan kì í sábà san án padà fún ipò ìpìlẹ̀ tí kò tó, bíi àìtó ìmọ́lẹ̀ tàbí àìtó ìfúnni ní ìwọ̀n otútù tí ó yẹ.
Ṣíṣe ìwádìí lórí bí òdòdó orchid kò ṣe ń yọ ìtànná ti kọ́ mi ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan nípa ìṣòro tó ń darí ìlànà yìí, èyí tó fi hàn pé sùúrù àti àtúnṣe díẹ̀díẹ̀ máa ń wúlò ju ìdáhùn kíákíá tí a lò láìsí ìwádìí tó péye tẹ́lẹ̀ lọ.

