Ìbàjẹ́ adé ní Phalaenopsis: ìṣòro tó le jùlọ, báwo ni a ṣe lè dènà rẹ̀.
Mo pàdánù òdòdó orchid kejì tí mo gbìn nítorí ìṣòro kan tí mi ò mọ̀ dáadáa nígbà náà: omi kó jọ sí àárín igi náà lẹ́yìn tí mo bu omi sí i láìbìkítà, èyí sì mú kí adé náà bàjẹ́ kíákíá láìsí pé mo kíyèsí ní àkókò. Èyí jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìṣòro tó le jùlọ tí Phalaenopsis lè dojú kọ, kíkọ́ bí a ṣe lè dènà rẹ̀ di ohun pàtàkì lẹ́yìn àdánù tó ń múni pàdánù rẹ̀.
Kí ni adé náà àti ìdí tí ó fi ṣe pàtàkì fún irú kan náà?
Adé ni ibi tí àwọn ewéko Phalaenopsis ti ń dàgbà, láti inú èyí tí gbogbo ewé tuntun ti ń jáde wá, nítorí pé irú ewé yìí ní ìdàgbàsókè kan ṣoṣo láìsí pseudobulb ìpamọ́, èyí tí ó mú kí ojú kan ṣoṣo yìí ṣe pàtàkì fún wíwà láàyè gbogbo ewéko náà.
Kí ló dé tí irúgbìn yìí fi jẹ́ èyí tó ṣe pàtàkì jùlọ fún ìṣòro yìí?
Láìdàbí àwọn irúgbìn tí wọ́n ní pseudobulbs, tí a ti ṣàlàyé rẹ̀ tẹ́lẹ̀ nínú àwọn àpilẹ̀kọ mìíràn, tí wọ́n ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ibi ìdàgbàsókè tí a pín káàkiri, Phalaenopsis sinmi lórí adé kan ṣoṣo yìí pátápátá, nítorí náà, ìbàjẹ́ èyíkéyìí sí i dúró fún ewu ńlá sí ìwàláàyè gbogbogbòò ti igi náà.
Omi tí ń kó jọ nígbà tí a bá ń bu omi ni ó sábà máa ń fa ìṣòro yìí.
Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe ṣàlàyé nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa bí a ṣe ń bomi omi dáadáa, omi tí ó dúró ṣinṣin ní àárín ewé rosette, láìsí omi, ń ṣẹ̀dá àyíká tí ó dára fún jíjẹrà, pàápàá jùlọ nígbà tí a bá so pọ̀ mọ́ ooru tí ó tutù ní alẹ́.
Báwo ni a ṣe lè yẹra fún ìkórajọ ewu yìí nínú adé igi náà nípa bíbọ́ omi?
Mo máa ń darí omi náà sí ibi tí ó yí i ká, kí n má baà dà á tààrà sí àárín rósẹ́ẹ̀tì náà, tí mo bá sì ṣe àìròtẹ́lẹ̀, mo máa ń lo aṣọ rírọ̀ tàbí aṣọ ìnuwọ́ ìwé láti fa omi tó pọ̀ jù náà jáde lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, láìsí pé omi tó kó jọ fún ìgbà pípẹ́.
Ìrísí omi ìfúnpọ̀, ọ̀nà kan tí ó dín ewu yìí kù ní ìfiwéra pẹ̀lú ìrísí omi ìfúnpọ̀ lórí ilẹ̀.
Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe ṣàlàyé tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa ọ̀nà ìfún omi, wíwọ inú ìkòkò sínú agbada omi yẹra fún fífi ara kan omi pẹ̀lú adé náà pátápátá, èyí sì mú kí ọ̀nà yìí dáàbò bo àwọn tí wọ́n ti dojú kọ ìṣòro yìí tẹ́lẹ̀ tàbí tí wọ́n fẹ́ dènà rẹ̀ dáadáa.
Àkókò tí a fi ń bu omi jẹ́ ọ̀kan lára àwọn nǹkan tó lè fa ìṣòro yìí.
Mo fẹ́ràn láti máa bu omi ní òwúrọ̀, kí n lè ní àkókò tó tó fún omi tó kù nínú adé láti gbẹ pátápátá ní gbogbo ọjọ́, kí n má baà fi ohun ọ̀gbìn náà sílẹ̀ pẹ̀lú omi tó rọ̀ ní gbogbo òru, nígbà tí ooru tó wà ní ìsàlẹ̀ bá tún ń mú kí ó bàjẹ́.
Báwo ni mo ṣe lè mọ àwọn àmì ìbẹ̀rẹ̀ ìforígbárí adé kí ó tó pẹ́ jù?
Mo máa ń wá àwọ̀ tó máa ń yí padà sí àwọ̀ ewéko aláwọ̀ ewé tàbí ewé ní àárín igi náà, láàárín ìsàlẹ̀ ewé tuntun—àmì tó rọrùn tó sì nílò àyẹ̀wò déédéé kí a tó lè dá a mọ̀ kí ìṣòro náà tó dé ìpele tó le koko jù.
Báwo ni mo ṣe lè ṣe nǹkan lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ sí àmì ìfọ̀rọ̀wérọ̀ àkọ́kọ́ tó fa ìfura sí agbègbè yìí?
Mo yọ omi tí ó bá wà níbẹ̀ kúrò, mo sì fi hydrogen peroxide tàbí sinamoni lulú tí a ti pò mọ́ ara mi tààrà sí ibi tí mo fura sí, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣe àlàyé rẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa ìwòsàn àdánidá, mo sì ń ṣe nǹkan kíákíá bí ó ti ṣeé ṣe tó nítorí bí ìṣòro yìí ṣe lè yára tó.
Kí nìdí tí iyára ìṣesí fi ṣe ìyàtọ̀ nínú ọ̀ràn pàtó yìí.
Láìdàbí ìṣòro mìíràn, tí ó túbọ̀ ń lọ díẹ̀díẹ̀ tí a ti ṣàlàyé rẹ̀ tẹ́lẹ̀ nínú àwọn àpilẹ̀kọ mìíràn, ìjẹrà adé lè yára lọ lọ́nà tí ó bani lẹ́rù, nígbà míìrán ó lè ba gbogbo ewéko jẹ́ láàrín ọjọ́ díẹ̀, èyí tí yóò mú kí ìgbésẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ túbọ̀ ṣe pàtàkì ju ti ìgbàkígbà mìíràn lọ.
Kí ló máa ṣẹlẹ̀ tí adé náà bá ti bàjẹ́ pátápátá?
Ó bani nínú jẹ́ pé, bí adé náà bá ti jẹrà pátápátá, ewéko náà kì í sábà wà láàyè, nítorí pé kò sí ibi ìdàgbàsókè mìíràn láti rọ́pò ìṣètò àrà ọ̀tọ̀ yìí, èyí tí ó mú kí ìdènà àti ìgbésẹ̀ kíákíá ní àmì àkọ́kọ́ ṣe pàtàkì gidigidi.
Báwo ni mo ṣe lè mú kí afẹ́fẹ́ máa tàn kálẹ̀ ní pàtàkì láti dáàbò bo agbègbè tí ó ní ìṣòro yìí?
Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe ṣàlàyé nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa afẹ́fẹ́, ìṣàn afẹ́fẹ́ tó dára máa ń mú kí omi tó bá kù gbẹ kíákíá, kókó kan tí mo tẹnumọ́ jùlọ fún àwọn ewéko tó wà ní àyíká tí wọ́n ti há mọ́ tàbí tí afẹ́fẹ́ àdánidá kò pọ̀ tó.
Àṣìṣe kan tí mo ti ṣe ni pé mo fi omi bomi lórí ilẹ̀ ní alẹ́ òtútù láìronú nípa ewu náà.
Àdánù tí mo mẹ́nu kàn ṣẹlẹ̀ ní alẹ́ òtútù kan nígbà tí mo yára bu omi fún ohun ọ̀gbìn náà láti òkè láìsí àfiyèsí tó, tí mo sì fi omi sílẹ̀ ní àárín ilé iṣẹ́ náà. Mo ṣẹ̀ṣẹ̀ kíyè sí ìbàjẹ́ náà lẹ́yìn ọjọ́ díẹ̀, ó pẹ́ jù fún ìrànlọ́wọ́ tó gbéṣẹ́.
Bí mo ṣe ṣe àtúnṣe gbogbo ìṣe mi lẹ́yìn àdánù tó ń múni gbọ̀n rìrì yìí.
Mo yí padà sí lílo omi ìfúnpọ̀ fún gbogbo àwọn òdòdó Phalaenopsis mi nìkan, mo sì fẹ́rẹ̀ mú ewu irú jàǹbá yìí kúrò, èyí tí mo kà sí ọ̀kan lára àwọn pàtàkì jùlọ tí mo ti ṣe sí ìgbòkègbodò mi lẹ́yìn kíkọ́ ẹ̀kọ́ yìí ní ọ̀nà líle koko.
Gbigba eyikeyi ami ifura ni agbegbe yii sinu iwe ajako idagbasoke mi.
Mo kọ àwọ̀ tí mo bá rí nítòsí adé náà sílẹ̀ nínú ìwé àkọsílẹ̀ mi, tí mo ti mẹ́nu kàn tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn, kí n tó lè mọ̀ bóyá ó ní ìṣòro gidi kan. Àkọsílẹ̀ yìí máa ń ràn mí lọ́wọ́ láti máa ṣe àkíyèsí dáadáa kí n sì yára gbégbèésẹ̀ tí ó bá pọndandan.
Báwo ni mo ṣe lè fún àwọn olùgbìn tuntun mìíràn ní ìmọ̀ràn nípa ewu pàtó yìí?
Mo máa ń dámọ̀ràn pé kí àwọn tó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Phalaenopsis orchids máa kọ́ bí a ṣe ń fún omi ní omi láti ìbẹ̀rẹ̀, nítorí pé yíyẹra fún fífi omi kan adé náà pátápátá máa ń mú ewu ìṣòro tó le koko yìí kúrò.
Mo lo afẹ́fẹ́ kékeré kan láti fi gbẹ adé náà kíákíá tí ó bá jẹ́ pé ó rọ̀ láìròtẹ́lẹ̀.
Tí mo bá fi àìròtẹ́lẹ̀ rọ omi sí agbègbè yìí nígbà tí mo ń bu omi, yàtọ̀ sí fífọ aṣọ rírọ̀ mọ́ra, mo máa ń darí afẹ́fẹ́ kékeré kan láti mú kí iṣẹ́ gbígbẹ náà yára, èyí sì máa ń dín àkókò tí adé náà yóò fi fara hàn sí ọrinrin tó lè léwu yìí kù.
Báwo ni mo ṣe lè ṣe àbójútó gbogbo àkójọ Phalaenopsis mi lẹ́yìn tí mo bá ti kọ́ ẹ̀kọ́ yìí?
Mo ti fi àyẹ̀wò adé pàtó kan kún àyẹ̀wò ọ̀sọ̀ọ̀sẹ̀ mi, tí a ti ṣàlàyé rẹ̀ tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn, mo sì ń fiyèsí sí agbègbè pàtó yìí lórí gbogbo ewéko yìí, nítorí pé ìdènà tí ń bá a lọ ti di ohun tí ó ṣe pàtàkì síi lẹ́yìn tí mo ti dojúkọ àdánù yìí tẹ́lẹ̀.
Báwo ni mo ṣe lè kojú ìṣòro yìí nípa ti ìmọ̀lára nípa pípadánù ewéko?
Mo ṣì rántí ìjákulẹ̀ àti ìbànújẹ́ pípadánù orchid kejì yẹn ní ìbẹ̀rẹ̀ ìrìn àjò mi tí ń dàgbà, ṣùgbọ́n mo yí ìrírí ìrora yẹn padà sí ìṣírí gidi láti kọ́ àwọn agbẹ̀ mìíràn nípa ewu pàtó yìí, mo nírètí pé àwọn ènìyàn díẹ̀ ni yóò ní láti la ìlànà ẹ̀kọ́ tí ó le koko kan náà tí mo ṣe kọjá.
Àwọn ìbéèrè tí wọ́n ti bi mí nípa adé tí ó ti bàjẹ́
Ṣé àwọn orchid Phalaenopsis nìkan ni ìṣòro yìí kàn?
Ó wọ́pọ̀ jù, ó sì le jù bẹ́ẹ̀ lọ nínú irú ẹ̀yà yìí nítorí ìdàgbàsókè kan ṣoṣo láìsí pseudobulb ìpamọ́, ṣùgbọ́n àwọn irú ẹ̀yà mìíràn tí wọ́n ní irú ìdàgbàsókè kan náà, bíi Vanda, lè jìyà irú ìṣòro adé kan náà.
Ǹjẹ́ ó ṣeé ṣe kí a tún padà lẹ́yìn tí adé náà ti jẹrà?
Ó ṣọ̀wọ́n gan-an, ṣùgbọ́n ní àwọn ìgbà àkọ́kọ́, àwọn àgbẹ̀ kan lè gba ohun ọ̀gbìn náà là nípa yíyọ gbogbo apá tí ó ní ipa náà kúrò àti dídúró fún ìfarahàn tuntun tí ó lè ṣẹlẹ̀ ní ẹ̀gbẹ́, bó tilẹ̀ jẹ́ pé a kò lè dá a lójú pé ó ṣeé ṣe bẹ́ẹ̀.
Ṣé mo lè lo hydrogen peroxide tí a lè rà láìsí ìwé fún ìtọ́jú yìí?
Bẹ́ẹ̀ni, hydrogen peroxide tí ó ní ìṣọ̀kan díẹ̀ tí a ń tà ní àwọn ilé ìtajà oògùn máa ń ṣiṣẹ́ dáadáa nígbà tí a bá fi omi pò ó kí a tó lò ó, èyí tí ó jẹ́ ọ̀nà tí ó rọrùn láti dènà ìtànkálẹ̀ àrùn náà ní ipò pàjáwìrì bí èyí.
Kíkọ́ nípa ìjẹrà adé ní ọ̀nà líle kọ́ mi ní pàtàkì ìdènà nínú irú ìṣòro pàtó yìí, ó fi hàn pé ìtọ́jú díẹ̀, bíi ọ̀nà ìfúnmi tó tọ́, ló ń ṣe ìyàtọ̀ láàárín pípa tàbí pípadánù ohun ọ̀gbìn ayanfẹ́ kan nínú gbogbo àkójọpọ̀ náà.

