Paphiopedilum: orchid slipper, ti a dagba ni iboji.
Paphiopedilum ni slipper orchid: ewéko ìsàlẹ̀ náà ní àpò kan tí ó dàbí bàtà kékeré. Yàtọ̀ sí ìrísí rẹ̀, ó ní àwọn ànímọ́ ìtọ́jú méjì tí ó yàtọ̀ sí àwọn yòókù—ó jẹ́ irúgbìn tí ó gbajúmọ̀ jùlọ tí ó nílò ìmọ́lẹ̀ díẹ̀ , ó sì jẹ́ ọ̀kan ṣoṣo tí ewé náà fi hàn kedere bí iwọ̀n otútù tí ewéko náà fẹ́ràn.
Ìwé náà fi bí ó ṣe fẹ́ kí ó rí hàn.
Èyí ni ọ̀nà àbájáde tó wúlò jùlọ nínú irú rẹ̀, ó sì yẹ kí a gbé e yẹ̀ wò kí a tó ṣe àkójọpọ̀ èyíkéyìí. Àwọn ẹgbẹ́ pàtàkì méjì ló wà, o sì lè dá wọn mọ̀ láì mọ orúkọ irú ẹ̀yà náà:
Àwọn ewé tí a fi òdòdó ṣe , tí ó ní àwòrán tí ó mọ́lẹ̀ tí ó sì dúdú: wọ́n fẹ́ràn àyíká tí ó gbóná. Àwọn ewé aláwọ̀ ewé tí ó dọ́gba : wọ́n fẹ́ràn àyíká tí ó tutù. Àwọn ewé tí a fi òdòdó ṣe, tí ó ń mú ọ̀pọ̀lọpọ̀ òdòdó jáde fún igi kọ̀ọ̀kan, tún máa ń jẹ́ àyíká tí ó gbóná.
Ní ìṣe, èyí ló máa ń pinnu ibi tí ewéko náà yóò gbé nínú ilé. Tí o bá fi òkúta tìrẹ sí orí igi tí o sì gbé e sí igun tí ó tutù jù nítorí o rò pé gbogbo àwọn òdòdó orchids tí wọ́n ní ìrọ̀lẹ́ fẹ́ràn òtútù, yóò kàn máa hù jáde. Ìwé ìròyìn American Orchid Society fún wa ní ìwọ̀n otútù gbogbogbòò fún irúgbìn náà gẹ́gẹ́ bí 12,7 sí 22,2 °C ní alẹ́ àti 21 sí 29,4 °C ní ọ̀sán , àti pé láàárín ìwọ̀n yìí ni a ti pín àwọn ẹgbẹ́ méjèèjì sí—àwọn tí a fi òkúta ṣe ní apá òkè, àwọn tí a fi ewé ṣe ní apá ìsàlẹ̀.
Ina ina kekere jẹ ibeere, kii ṣe ifarada.
Ìwọ̀n ìmọ́lẹ̀ tí a dámọ̀ràn ni 10.750 sí 21.500 lumens (1.000-2.000 fìtílà ẹsẹ̀) — bákan náà gẹ́gẹ́ bí ti phalaenopsis orchids, àti ní ìsàlẹ̀ 2.000-3.500 fìtílà ẹsẹ̀ ti fínnífínní Cattleya orchid. Nínú ilé, AOS dámọ̀ràn fèrèsé tí ó kọjú sí ìlà-oòrùn, àríwá, tàbí ìwọ̀-oòrùn pẹ̀lú wákàtí kan sí mẹ́rin ti oòrùn tààrà.
Ṣàkíyèsí ìtumọ̀ náà: “fèrèsé àríwá” níbẹ̀ tọ́ka sí fèrèsé tí kò wọ́pọ̀ rárá nítorí pé ìtọ́ni náà wá láti Amẹ́ríkà. Ní Gúúsù Ayé, fèrèsé gúúsù náà ni fèrèsé gúúsù. Ẹnikẹ́ni tí ó bá ka ìtọ́ni náà tí ó sì gbé ewéko náà sí fèrèsé àríwá níbí ní Brazil ń fún un ní ìtọ́sọ́nà tí ó lágbára jùlọ nínú ilé náà, kì í ṣe èyí tí ó dára jùlọ.
Ọriniinitutu kekere ju ti iyoku ẹgbẹ lọ.
Èyí ni ìròyìn ayọ̀ kejì fún ìtọ́jú ilé: ìwọ̀n tí a gbà níyànjú láti lò jẹ́ 40 sí 50% ọriniinitutu. Èyí kéré sí Phalaenopsis (50 sí 80%) àti pé ó kéré sí Masdevallia (70 sí 90%). Ní ọ̀rọ̀ mìíràn, Paphiopedilum jẹ́ ọ̀kan lára àwọn díẹ̀ tí kò nílò ohun èlò ìtọ́jú ọriniinitutu ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àyíká ilé.
Nítorí pé kò ní pseudobulb, ó yẹ kí a máa tọ́jú ohun èlò náà nígbà gbogbo, ṣùgbọ́n kí a má ṣe jẹ́ kí omi dì. Àmọ̀ràn AOS ni pé kí a máa pọn omi nígbà tí ohun èlò náà bá dé ibi gbígbẹ—má ṣe dúró kí ó gbẹ pátápátá.
Ajile: iwọn lilo kikun ti agbekalẹ alailagbara
Èyí jẹ́ ìyípadà èrò tó kan ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ewéko orchids, ó sì rọrùn láti lóye. Ìmọ̀ràn lọ́wọ́lọ́wọ́ ni pé kí a lo gbogbo ìdọ̀tí ajílẹ̀ tí kò lágbára —tó wà láàárín 5-5-5 àti 10-10-10—dípò ọ̀nà àtijọ́ láti lo ìdá mẹ́rin ìdọ̀tí ajílẹ̀ líle bíi 20-20-20.
Àṣà náà máa ń wáyé ní gbogbo ọdún, a sì máa ń fọ ohun èlò náà lẹ́ẹ̀kan lóṣù tàbí ìdá mẹ́rin láti mú iyọ̀ tí ó kó jọ kúrò. A máa ń tún un ṣe ní gbogbo ọdún méjì , tàbí nígbà tí ohun èlò náà bá bàjẹ́; a máa ń gé e ní kékeré lọ́dọọdún.
Awọn eya mẹta ati awọn hybrids lati bẹrẹ pẹlu.
Yíyàn náà ṣe ìyàtọ̀ ńlá níbí, nítorí pé àwùjọ tó tọ́ sinmi lórí ojú ọjọ́ ilé rẹ — àti ríra èyí tí kò tọ́ ni ìdí tó wọ́pọ̀ jùlọ fún ìbínú pẹ̀lú irú ọjà yìí.
Àwọn àdàpọ̀ láti inú ẹgbẹ́ Maudiae ni ibi tí ó dájú jùlọ láti bẹ̀rẹ̀ ojú ọjọ́ Brazil: wọ́n ní ewé tí a fi mábù ṣe, nítorí náà wọ́n fẹ́ràn àwọn apá tí ó gbóná jù nínú irúgbìn náà, wọ́n máa ń tàn bí òdòdó, wọ́n sì rọrùn láti rí. Tí o bá ń gbé ní ibi gbígbóná tí o sì fẹ́ ra ọ̀kan nìkan, èyí ni èyí.
Àwọ̀ ewé Paphiopedilum ní ewé aláwọ̀ ewé tó dọ́gba, ó sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tó rọrùn jùlọ nínú irú rẹ̀—ó máa ń gba ìyàtọ̀ nínú ìtọ́jú ju ti àròpín lọ, ó sì jẹ́ àṣàyàn tó dára fún àwọn tó ní ilé tó tutù tàbí tí wọ́n ń gbé ní àwọn agbègbè olókè.
Paphiopedilum delenatii ní àwọn òdòdó pupa àti òórùn dídùn, èyí tí ó ṣàjèjì fún irúgbìn náà. Ó gba agbára ju àwọn méjì tí ó ṣáájú lọ, n kò sì ní dámọ̀ràn rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àṣàyàn àkọ́kọ́—ó dára jùlọ fún nígbà tí àyíká bá ti wà ní ìpìlẹ̀ dáadáa.
Omi: didara ṣe pataki ju opoiye lọ
Paphiopedilum ní ìmọ̀lára sí ìkórajọ iyọ̀ nínú ohun èlò náà—kì í ṣe dé ìwọ̀n tí ó ga jù bí Masdevallia, ṣùgbọ́n omi líle tó bẹ́ẹ̀ tí ó lè fa ìṣòro fún oṣù mélòó kan. Ìdí nìyí tí àwọn ìlànà AOS (American Society of Ophthalmology) fi dámọ̀ràn fífọ ohun èlò náà lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan: fífọ ni láti mú iyọ̀ tí ó kù lẹ́yìn ìfúnpọ̀ àti ìbímọ kúrò.
Tí omi ẹ̀rọ ìfọ́ omi rẹ bá le, ìyàtọ̀ náà máa ń hàn ní orí ewé, èyí tó máa ń dúdú tí yóò sì gbẹ, bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ewé tó ti pẹ́ jù. Ó rọrùn láti da èyí pọ̀ mọ́ ewéko, ìtọ́jú náà sì yàtọ̀ sí èyí: fi omi tó dára jù fọ ewéko náà dáadáa kí o sì yí ewéko náà padà, má ṣe fi ewéko ìfọ́ oògùn ...
Omi òjò ló yanjú ìṣòro náà. Níbi tí èyí kò bá ṣeé ṣe, fífi omi wẹ̀ déédéé lẹ́ẹ̀kan lóṣù máa ń dín ìkọ́lé kù gan-an.
Má ṣe fi omi rọ̀ sí àárín rósèètì náà.
Paphiopedilum máa ń dàgbà ní ìrísí afẹ́fẹ́ pẹ̀lú àwọn ewé tó bẹ̀rẹ̀ láti àárín gbùngbùn, omi tó dúró ní àárín gbùngbùn náà ní àyíká tí afẹ́fẹ́ kò ti ní lè jẹrà ibi tí wọ́n ń dàgbà. Ó jẹ́ irú ìlànà kan náà gẹ́gẹ́ bí ìjẹrà adé nínú àwọn òdòdó Phalaenopsis, ìtọ́jú kan náà sì ni: omi yí etí ìkòkò náà ká ní òwúrọ̀ , tí omi bá sì bọ́ sí àárín gbùngbùn, fi aṣọ ìnuwọ́ gé e.
Èyí tún jẹ́ òótọ́ jùlọ níbí nítorí pé ìwọ̀n ọ̀rinrin rẹ̀ kéré (40 sí 50%) àti pé ọ̀pọ̀ ènìyàn ló máa ń san án padà nípa fífi omi bò ó. Fífi ewé slipper orchid síta ni ohun tí kò dára rárá — tí o bá fẹ́ kí ọ̀rinrin pọ̀ sí i, lo àwo tí amọ̀ tútù bò yí i ká, kì í ṣe omi sí orí ewé náà ní tààràtà.
Igba melo ni ododo naa yoo pẹ to, ati kini lati ṣe lẹhin naa?
Òdòdó Paphiopedilum jẹ́ ọ̀kan lára àwọn òdòdó orchid tí ó pẹ́ jùlọ—ó sábà máa ń ṣí sílẹ̀ fún ọ̀sẹ̀ mélòókan, àti nínú àwọn irúgbìn kan fún ju oṣù méjì lọ. Èyí jẹ́ apá kan lára àwọn ohun tí ó wù ú: díẹ̀ ni òdòdó, ṣùgbọ́n fún ìgbà pípẹ́.
Lẹ́yìn tí òdòdó bá gbẹ, gé igi náà ní ìsàlẹ̀. Láìdàbí àwọn òdòdó Phalaenopsis, igi yìí kì í tún tàn lórí igi kan náà: olúkúlùkù olùfẹ́ ewé máa ń tàn lẹ́ẹ̀kan, lẹ́yìn náà igi náà máa ń náwó sí ìdàgbàsókè tuntun, èyí tí yóò jẹ́ èyí tí yóò tẹ̀lé e. Nítorí náà, igi tí ó ní olùfẹ́ ewé kan kì í tàn ní ọdún méjì ní ìtẹ̀léra—ó jẹ́ ìyípo àdánidá rẹ̀, kì í ṣe ìṣòro pẹ̀lú ìtọ́jú rẹ̀.
Ìpín: ṣọ́ra, kò dáríjì.
Láìsí pseudobulb, Paphiopedilum kò ní àwọn ohun tí ó lè gbé ìpínyà líle lárugẹ. Olúkúlùkù àwọn ewé jẹ́ ìdàgbàsókè ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, pípín ìdàgbàsókè kan ṣoṣo tí ó ya sọ́tọ̀ sì sábà máa ń dá ìdàgbàsókè dúró pátápátá—ó lè gba ọ̀pọ̀ ọdún láti bẹ̀rẹ̀, tí ó bá ṣẹlẹ̀ bẹ́ẹ̀.
Ààlà ààbò ni láti fi ó kéré tán èèpo méjì sí mẹ́ta sílẹ̀ fún gígé kọ̀ọ̀kan . Èyí kéré sí bí a ṣe lè rí láti ọ̀dọ̀ Cattleya tí ó ní ìwọ̀n kan náà, ó sì jẹ́ iye owó irúgbìn kan tí kò ní omi. Ó yẹ kí a pín in pẹ̀lú àtúntò ewéko náà, lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn tí ó bá ti gbóná.
Àwọn oògùn onírúgbìn, àti ìdí tí wọ́n fi nílò sùúrù.
Ẹgbẹ́ kẹta kan wà tó yẹ kí o mọ̀, kódà bí o kò bá tilẹ̀ jẹ́ olùbẹ̀rẹ̀: àwọn òdòdó orchid onírúurú , pẹ̀lú àwọn ewé gígùn bíi rìbọ́n, tí wọ́n ń mú ọ̀pọ̀lọpọ̀ òdòdó jáde lórí igi gíga dípò ọ̀kan ṣoṣo. Èyí tó lókìkí jùlọ ni Paphiopedilum rothschildianum , pẹ̀lú àwọn ewéko gígùn tí wọ́n ń ṣí ní ìta, ọ̀kan lára àwọn òdòdó orchid tí a fẹ́ràn jùlọ.
Kókó pàtàkì ni àkókò. Àwọn ewéko onírúru máa ń tóbi wọ́n sì máa ń dàgbà díẹ̀díẹ̀—wọ́n sábà máa ń gba ọ̀pọ̀ ọdún kí wọ́n tó dé ìwọ̀n òdòdó, ọ̀pọ̀ sì máa ń tàn nígbà tí àwọn ewé bá fẹ́ẹ́rẹ́ dé ìwọ̀n kan. Rírà èso kékeré kan tí ó ń retí òdòdó ní àsìkò tí ó tẹ̀lé jẹ́ ohun tí ó lè fa ìjákulẹ̀.
Wọ́n tún máa ń lọ sí ibi tí ooru ti pọ̀ sí, bíi irú àwọn igi tí a fi màbù ṣe. Tí èrò náà bá jẹ́ láti dé ọ̀dọ̀ àwọn ènìyàn yìí, ọ̀nà tó bọ́gbọ́n mu ni láti kọ́kọ́ mú àyíká náà dára pẹ̀lú àdàpọ̀ Maudiae, lẹ́yìn náà kí o tó fi owó pamọ́ sínú ohun ọ̀gbìn kan tí yóò nílò ọ̀pọ̀ ọdún ìdàgbàsókè kí o tó san án lẹ́san.
Ta ló yẹ kó yàn?
Tí ìmọ́lẹ̀ kò bá pọ̀ tó ní ilé rẹ àti afẹ́fẹ́ gbígbẹ—ìdàpọ̀ kan tó ń dí gbogbo òdòdó orchid tó gbajúmọ̀ lọ́wọ́—Paphiopedilum ló ṣeé ṣe kí ó jẹ́ òdòdó orchid tó dára jùlọ fún ọ. Ó yàtọ̀ sí òdòdó orchid Vanda, èyí tó nílò oòrùn tó lágbára àti omi tó ń rọ̀ lójoojúmọ́.
Àléébù kan ṣoṣo ni ìtànná náà: ó sábà máa ń jẹ́ ìtànná kan fún igi kọ̀ọ̀kan nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ irúgbìn, ó máa ń pẹ́ fún ọ̀sẹ̀ díẹ̀, ṣùgbọ́n kò ní ìdùnnú bí ìdìpọ̀ Phalaenopsis. Ó jẹ́ orchid fún àwọn tí wọ́n fẹ́ràn ìrísí àrà ọ̀tọ̀, kì í ṣe ìwọ̀n.

