I-Ludisia: i-orchid eyigugu, etshalwe ngenxa yamaqabunga ayo endaweni enomthunzi.
Ngithole i-Ludisia esitolo sezitshalo zangaphakathi, engxenyeni engakhulumi ngisho ngama-orchid, kodwa kunalokho "izitshalo zamaqabunga okuhlobisa." Ngathakaselwa yiqabunga elithambile, elicishe libe mnyama elinemithambo yesiliva egeleza ebusweni balo bonke, futhi ngemva kokulithenga ngathola ukuthi lesi sitshalo esihle empeleni sasiyi-orchid yomhlaba ehluke kakhulu kunoma yini engake ngatshala.
Kungani iLudisia ibizwa ngokuthi i-orchid eyigugu?
Igama lesiteketiso livela eqabungeni, ngokuthungwa kwalo okuthambile nombala omnyama ohluke kakhulu emithanjeni yesiliva noma ebomvu, okudala umphumela obonakalayo ocishe ube yigugu, ofana negugu lemvelo, ngisho nalapho isitshalo singaqhakazi ngaleso sikhathi.
Umehluko oyinhloko: itshalwa ngenxa yamaqabunga ayo, hhayi izimbali zayo.
Ngokungafani nazo zonke ezinye izinhlobo esezichazwe kwezinye izihloko, ezikhethwe kakhulu ngenxa yobuhle bezimbali zazo, i-Ludisia iyaziswa kakhulu ngamahlamvu ayo okuhlobisa, kanti imbali encane emhlophe iyibhonasi emnandi, kodwa akuyona into ekhangayo kakhulu yalesi sitshalo esithile.
Ukukhanya okuphansi yinto lolu hlobo oluyibekezelela kangcono kunanoma iyiphi enye eqoqweni.
I-Ludisia ibekezelela ukukhanya kwemvelo okuphansi kangcono kunalokho engikuchazile nge-Paphiopedilum kwesinye isihloko, okwenza kube inketho enhle kakhulu ekhoneni elimnyama kakhulu lendlu lapho kungekho khona enye i-orchid eqoqweni engakhula kahle.
Ngiyibeka kuphi iLudisia yami, ngisebenzisa lokhu kubekezelelana okuyingqayizivele?
Ngiyigcina epasejini elingaphakathi elingenafasitela eliseduze, indawo engafaneleki nhlobo kunoma iyiphi enye i-orchid eqoqweni, kodwa i-Ludisia iyayibekezelela kahle ngokumangazayo, okufakazela ukuthi iyisisombululo esifanele salesi sikhala esiyinselele ngaphakathi endlini.
I-substrate ehlukile, efana nomhlabathi kunegxolo lesihlahla.
Njengoba kuyinhlobo yomhlaba, ngisebenzisa i-substrate efana nenhlabathi engaphezulu elula exutshwe ne-fiber encane kakhukhunathi, ehluke kakhulu kumagxolo ephayini akhululekile asevele echazwe kwesinye isihloko sezinhlobo ze-epiphytic ezivame kakhulu eqoqweni.
Nisela kaningi, ngaphandle kokuvumela amanzi ukuthi ome ngokuphelele.
Ngigcina i-substrate imanzi kancane njalo, njengoba sengivele ngichaze kwenye indatshana mayelana nePaphiopedilum, njengoba iLudisia, engenawo ama-pseudobulb agciniwe, ayibekezeleli umjikelezo ofanayo wokomisa njengezinhlobo ze-epiphytic ezimelana kakhulu.
Ukukhula okunwabuzelayo okuhlukanisa lolu hlobo ngokubonakalayo.
I-Ludisia ikhula ngendlela ekhasa phansi, isiqu sayo sisakazeka ngokuvundlile ngaphambi kokuba sikhuphuke, sakhe isiqu esiminyene nesigcwele ngokuhamba kwesikhathi, umkhuba wokukhula ohluke kakhulu kohlobo oluqondile lwama-orchid amaningi asevele echazwe kwezinye izihloko.
Indlela elula yokusabalalisa engiyizamile kakade ngalolu hlobo.
Ngokungafani nendlela yokuhlukanisa ebucayi kakhulu echazwe kwesinye isihloko mayelana neCymbidium, ngasakaza iLudisia yami ngokusika ucezu lwesiqu esinwabuzelayo ngamaqabunga ambalwa bese ngilutshala ngqo endaweni emanzi kancane, indlela efinyeleleka kalula ngisho nakulabo abanolwazi oluncane ekusakazweni kwezitshalo.
Imbali encane, ethambile ebonakala njengebhonasi ngezikhathi ezithile.
Uma iqhakaza, ngokuvamile ebusika, ikhiqiza isiqu esincane esinezimbali ezincane ezimhlophe, ezingabonakali uma kuqhathaniswa nombukiso obonakalayo we-Cattleya noma i-Cymbidium, osevele uchazwe kwezinye izihloko, kodwa usalokhu uhambisana nobuhle obuvele buqinisekiswe amaqabunga unyaka wonke.
Izinga lokushisa kanye nomswakama okuthandayo lolu hlobo.
Ithanda indawo efudumele futhi enomswakama njalo, ngaphandle kokushintshashintsha okukhulu, okufana nalokho engikuchazile ngeMiltonia kwesinye isihloko, okubonisa imvelaphi yayo ezindaweni ezishisayo eziminyene, lapho izimo zivame ukuhlala zizinzile unyaka wonke.
Umanyolo olula engiwusebenzisa njalo.
Ngilandela isimiso esijwayelekile esivele sichazwe kwesinye isihloko mayelana nokufaka umanyolo, ngiwusebenzisa ngokuhluzwa okukhulu, ngibeka phambili ukukhula okunempilo kwamaqabunga, okuyisici sangempela salolu hlobo, kunokuba ngikhuthaze ukuqhakaza okuningi njengoba ngenza kwezinye izitshalo eqoqweni lami.
Indlela engisebenzisa ngayo i-Ludisia ukuhlobisa indawo okungekho enye i-orchid engayithatha.
Ngisebenzisa lolu hlobo ukuhlobisa amashalofu noma amatafula ezindaweni ezinokukhanya okwenziwe kuphela, njengehhovisi elingenamafasitela. Lokhu kusetshenziswa kokuhlobisa kwandisa kakhulu amathuba okubonisa ama-orchid ekhaya, ngaphezu kwezindawo zendabuko esezisetshenziswa yiqoqo lami lonke.
Ukuqhathanisa ukunakekelwa kwe-Ludisia nesitshalo esivamile samahlamvu
Ngikuthole kuthakazelisa ukuthi ukunakekela iLudisia kufana kakhulu nokunakekela isitshalo esivamile samaqabunga asezindaweni ezishisayo, njenge-fern, ngaphezu kokunakekela i-orchid yendabuko, ukujwayelana kwami okwangenza ngaba lula kakhulu ukuzivumelanisa nalolu hlobo, oluhluke kakhulu kwezinye izinhlobo zeqoqo.
Ngenze iphutha lokuveza i-Ludisia yami ekukhanyeni okuqondile.
Ngomzamo "wokusiza" isitshalo ukuthi siqhakaze kakhulu, ngathuthela i-Ludisia yami okwesikhashana endaweni enokukhanya kwasekuseni okuqondile, futhi iqabunga lakhula ngokushesha uphawu lokusha, isikhumbuzo sokuthi lolu hlobo luthanda umthunzi futhi aluzuzi ngohlobo olufanayo lokuvezwa olubekezelela kahle amanye ama-orchid eqoqweni.
Ngilibuyisele kanjani ishidi ngemva kwalelo phutha lokubeka?
Ngibuyisele isitshalo endaweni yaso yokuqala ngokukhanya okuncane, futhi yize iqabunga ebelivele lonakele lalingakalulami ngokugcwele, ukukhula okusha kwavela kuphilile futhi kungenayo amabala amasha, okuqinisekisa ukuthi inkinga empeleni kwakuwukukhanya kwelanga okuningi okuqondile, hhayi ukuntuleka kokudla okunempilo noma ukunisela.
Ukurekhoda ukukhula okukhukhulekayo encwadini yami yokubhala.
Encwadini yami yokubhala ekhulayo, esesivele sishiwo kwenye indatshana, ngiphawula ukuthi isiqu esinwabuzelayo se-Ludisia sikhula kangakanani inyanga ngayinye, irekhodi elingisiza nginqume ukuthi sekuyisikhathi sokuthena nini ukuze isiqu sigcine sincane futhi sihlelekile ebhodweni.
Umoya opholile ophakathi nendawo usabalulekile, ngisho nasezindaweni ezivalekile kakhulu.
Njengoba sengivele ngichaze kwenye indatshana mayelana nokungenisa umoya, lokhu kunakekelwa kufanelekile kunoma iyiphi i-orchid, futhi yize i-Ludisia ibekezelela indawo evalekile enokukhanya okuncane kangcono kuneningi, ngisaqinisekisa ukuthi umoya uyajikeleza ngezikhathi ezithile, ngivimbele umswakama oqhubekayo we-substrate ukuthi ungathandi isikhunta esisezansi kwesiqu esinwabuzelayo esiseduze nenhlabathi.
Ukuhlanganisa i-Ludisia nezinye izitshalo zamaqabunga esikhundleni sezinye izimbali zama-orchid.
Ngokungafani nokuhlukaniswa kwezinhlobo zama-orchid esekuchazwe kakade kwesinye isihloko mayelana nokuhlela imikhuba, ngivame ukubeka i-Ludisia yami eduze kwezitshalo ezivamile zamaqabunga, njenge-fern noma imigodi, njengoba zinesidingo esifanayo somthunzi nomswakama, okudala indawo eluhlaza ehlukahlukene ngaphakathi endlini ngaphandle kokuthembela kuphela kuma-orchid endabuko.
Imibuzo engibuzwe yona ngoLudisia
Ingabe i-Ludisia iyi-orchid yokuqala enhle kumuntu ongakaze ayitshale ngaphambili?
Yebo, kuyindlela enhle kakhulu ngenxa yokubekezelela kwayo ukukhanya okuphansi kanye nenqubo yayo yokunisela ehambisanayo neqondakala kalula, efana nesitshalo esivamile samahlamvu, okwenza lolu hlobo lutholakale kalula kunezinye eziningi esezichazwe kwezinye izihloko.
Ingabe kudingeka ngikhathazeke uma i-Ludisia yami ingaqhakazi?
Akunjalo ngempela, ngoba into ekhanga kakhulu lolu hlobo amaqabunga alo, atholakala unyaka wonke, ngakho-ke ngisho noma kungekho zimbali lesi sitshalo siyaqhubeka nokufeza indima yaso yokuhlobisa kahle ngaphakathi kweqoqo lakho noma endaweni okhule kuyo.
Ingabe zikhona izinhlobo ze-Ludisia ezinemibala yamaqabunga ehlukile kweyendabuko?
Yebo, ngaphezu kohlobo oluvame kakhulu olunamaqabunga acishe abe mnyama kanye nemithambo yesiliva, ngibone amasampula anemithambo ebomvu kakhulu kanti amanye anamaqabunga alula kancane, okwandisa amathuba okuhlobisa ngaphakathi kwesimo esifanayo esibonakalayo salolu hlobo oluthile.
Ukukhulisa i-Ludisia kwandise umbono wami wokuthi i-orchid ingaba yini, okubonisa ukuthi ubuhle balo mndeni wezitshalo budlula kakhulu imbali esobala kakhulu, kufaka phakathi amaqabunga akwazi ukuzikhanga wodwa unyaka wonke, ngisho nasekhoneni elimnyama kakhulu lendlu.

