I-Bulbophyllum: uhlobo olukhulu kakhulu lwe-orchid, ukuhlukahluka kanye nokunakekelwa.

Ngathenga i-Bulbophyllum yami yokuqala emcimbini wokushintshana kwabalimi, ngingazi ngempela ukuthi ngingena kuphi. Kamuva ngathola ukuthi lolu uhlobo olukhulu kakhulu lwama-orchid olukhona, olunezinkulungwane zezinhlobo ezifakwe kuhlu, ngayinye inezici zayo ezingahluka ngokumangalisayo eqenjini elifanayo le-taxonomic.

Kungani iBulbophyllum ibhekwa njengohlobo oluningi kakhulu lwama-orchid?

Njengoba kunezinhlobo eziningi ezichazwe, lolu hlobo ludlula ngisho nokwehlukahlukana osekuvele kuchazwe nge-Dendrobium kwesinye isihloko, kusukela ezinhlotsheni ezincane ezingabonakali kuya ezinhlotsheni ezinezimbali ezinkulu nezikhazimulayo, okwenza noma yikuphi ukujwayelana ngokunakekelwa kube yingozi kakhulu.

I-pseudobulb encane, enezikhala, uphawu lokukhula oluyisici salolu hlobo.

Ngokungafani nama-pseudobulb ahlanganisiwe e-Cattleya, asevele echazwe kwenye indatshana, i-Bulbophyllum ivame ukukhula nama-pseudobulb amancane, ahlukaniswe eceleni kwe-rhizome enwabuzelayo, akha iphethini yokukhula evundlile ehluke kakhulu kuma-clumps amancane avamile kwezinye izinhlobo.

Imbiza engajulile noma ubhasikidi ovulekile, ofanelana nalokhu kukhula okuvundlile.

Njengoba sengivele ngichaze kabanzi kwesinye isihloko mayelana nezinhlobo zezimbiza, ngikhetha isitsha esihambisana nomkhuba wokukhula kwesitshalo, kanti nge-Bulbophyllum ngithanda imbiza engajulile, ebanzi noma ubhasikidi onezimbobo, okunikeza isikhala esanele sokuba i-rhizome isakazeke ngokuvundlile ngaphandle kwemingcele.

Iphunga elinalo ezinye izinhlobo zalolu hlobo alihlali limnandi.

Nakuba i-Cattleya ne-Brassavola, esezichazwe kabanzi kwezinye izihloko, zinephunga elimnandi, ezinye izinhlobo ze-Bulbophyllum ziye zakha iphunga elinamandla nelingathandeki, zilingisa inyama ebolayo ukuze zihehe izimpukane ezithulula impova, isu lokuziphendukela kwemvelo elimangalisayo elifanele ukucwaninga ngaphambi kokuthenga.

Ngingacwaninga kanjani iphunga elilindelekile ngaphambi kokuthola uhlobo olusha?

Ngihlala ngiqinisekisa nomthengisi noma ngicwaninga ku-inthanethi ukuthi uhlobo oluthile lwe-Bulbophyllum engilucabangayo lunephunga elibi elaziwayo, ngigwema ukumangala ngemva kokuqhakaza kwesitshalo ngaphakathi, ikakhulukazi uma ngibheka ukuthi ezinye ziqhakaza isikhathi eside.

Umswakama ophezulu yilokho okuthandwa kakhulu yizinhlobo eziningi zalolu hlobo.

Njengoba sengichazile kakade kwesinye isihloko mayelana nomswakama, lesi sici sibalulekile kunoma iyiphi i-orchid, kanti i-Bulbophyllum, engenawo ama-pseudobulb okugcina aqinile ezinhlotsheni eziningi, ikakhulukazi izuza ngomswakama ophezulu nohlala njalo unyaka wonke.

Ngilandela inqubo yokunisela, ngigcina i-substrate ihlale inomswakama kancane.

Nisela njalo, okufana nesimiso esivele sichazwe ngePaphiopedilum neMasdevallia kwezinye izihloko, ugweme izikhathi zomile ezinde ezingalimaza i-pseudobulb encane kanye nempande encane yalolu hlobo.

Ukukhanya okulingene, okuhlungiwe, okugwema ukuchayeka ngqo kakhulu.

Izinhlobo eziningi zalolu hlobo zibekezelela ukukhanya okuthambile, okufana nalokho engikuchazile kakade nge-Phalaenopsis, okubonisa imvelaphi yazo endaweni engaphansi kwezitshalo ezishisayo lapho ukukhanya okuqondile kungafiki khona emhlabathini noma emagatsheni aphansi.

Isimo sembali esihlukahlukene kakhulu ngaphakathi kwalolu hlobo olulodwa.

Ngibone izinhlobo ezinezimbali ezincane, ezingabonakali ngamehlo enyama, kanti ezinye zinamacembe amade, alengayo abonakala sengathi ayanyakaza nganoma yikuphi ukunyakaza komoya—ukwehluka okukhulu kangangokuthi angikutholi njalo kunoma yiluphi olunye uhlobo oluchazwe kwezinye izihloko kule sayithi.

I-substrate engiyisebenzisayo ibeka phambili umoya omuhle we-rhizome engaphezulu.

Sebenzisa i-sphagnum moss noma igxolo likaphayini elihle kakhulu, ugcine i-rhizome iseduze nobuso be-substrate esikhundleni sokuyigqiba, ngoba lolu hlobo lukhula kangcono ngokuphefumula okuhle eduze kwesakhiwo salo sokukhula esiqondile.

Umanyolo oxutshwe ngamanzi engiwusebenzisa njalo nangokulinganisela.

Ngilandela isimiso esijwayelekile esivele sichazwe kwesinye isihloko mayelana nokukhulelwa, kusetshenziswa ukuhluzwa okuncishisiwe, njengoba i-pseudobulb encane yalolu hlobo ingabekezeleli izakhamzimba ezinqwabelene ngokweqile kanye nezinhlobo ezinamanzi amaningi ezingamunca.

Indlela enginqume ngayo ukwandisa iqoqo lami ngemva kokulwazi kangcono lolu hlobo lomculo.

Ngemva kokwazi kahle ukunakekelwa okuyisisekelo kwe-Bulbophyllum yami yokuqala, ngathola ezinye izinhlobo ezinezimo namaphunga ahlukene, ngisebenzisa ukuhlukahluka kwalolu hlobo ukudala iqembu elincane elinesihloko ngaphakathi kweqoqo lami lama-orchid, isampula ngayinye iletha isimanga esibonakalayo esihlukile.

Iphutha engilenzile ngaphambili kwakuwukugcina i-rhizome igqitshwe ijule kakhulu.

Emasontweni ambalwa okuqala, ngatshala i-Bulbophyllum yami ene-rhizome embozwe kancane yi-substrate, ngilingisa lokho engangikwenza ngezinhlobo ze-pseudobulb zendabuko, futhi ngaphawula ukukhula okusha okuhamba kancane kwaze kwaba yilapho ngikulungisa futhi ngashiya i-rhizome ivele obala, njengoba lolu hlobo luthanda ngempela.

Umphakathi okhethekile njengomthombo obalulekile walolu hlobo olukhulu.

Ngihlanganyela eqenjini eliku-inthanethi elizinikele ngqo ku-Bulbophyllum, lapho abanye abalimi abanolwazi oluthe xaxa babelana ngolwazi mayelana nezinhlobo ezithile okunzima ukuzithola emithonjeni evamile, umthombo osube yinto ebalulekile uma ucabangela ubunzima balolu hlobo oluthile kanye nokuntuleka kwezinto ezithembekile ngesiPutukezi.

Ngiziqopha kanjani izinhlobo ezahlukene ukuze ngingadideki izidingo ezithile zokunakekelwa?

Encwadini yami yokubhala ekhulayo, esesivele sishiwo kwenye isihloko, ngibhala igama elithile le-Bulbophyllum ngayinye kanye nanoma yiziphi izidingo zephunga noma ukunakekelwa engizitholile, njengoba ukuhlukahluka okukhulu kwalolu hlobo kwenza kube lula ukudideka izidingo zesampula eyodwa kanye nezesinye.

Umoya ogeleza njalo ubalulekile ekunakekeleni le rhizome eveziwe.

Njengoba sengichazile kakade kwesinye isihloko mayelana nokungenisa umoya, lokhu kunakekelwa kubalulekile kunoma iyiphi i-orchid, kanti ku-Bulbophyllum, njengoba i-rhizome yayo ivezwe phezulu kanye ne-substrate igcinwa imanzi njalo, ukujikeleza komoya kuba yinto ebalulekile ukuvimbela ukubola kwalesi sakhiwo sokukhula esiwuphawu lohlobo.

Indlela engikhethe ngayo ukubeka uhlobo ngalunye oluhlukile uma ngicabanga ngephunga elilindelekile.

Ngezinhlobo ezinephunga elingathandeki elaziwayo, ngigcina ikona kude nendawo yokuhlala yendlu, njenge-balcony yesevisi, ukuqinisekisa ukuthi ukuqhakaza ngezikhathi ezithile akubakhathazi abantu ngesikhathi lapho iphunga elihlukile linamandla kakhulu.

Umehluko ngesilinganiso sokukhula phakathi kwezinhlobo ngaphakathi kohlobo

Ngiphawulile ukuthi ezinye izinhlobo zeBulbophyllum zikhula ngokushesha kakhulu kunezinye, kanti i-rhizome ikhula ngokubonakalayo njalo emavikini ambalwa, kanti izinhlobo ezithatha isikhathi eside zingathatha izinyanga ukukhombisa noma yiziphi izimpawu ezibonakalayo zokukhula okusha.

Ngingatshala kanjani imbewu uma i-rhizome ikhula ngale komphetho webhodwe lamanje?

Lapho nje ngibona i-rhizome isondela emaphethelweni esitsha, ngiyidlulisela ebhodweni elikhulu nelingajulile, ngiqaphela ukuthi angilimazi isakhiwo ngesikhathi senqubo, ngiqinisekisa isikhala esanele sokukhula okuvundlile okungavinjelwe ukuqhubeka ezinkathini ezizayo.

Imibuzo engibuzwe yona nge-Bulbophyllum

Ingabe zonke izinhlobo zeBulbophyllum zinephunga elibi?
Cha, abanye babo kuphela abakha lolo hlobo lwephunga ukuze badonsele impova ethile, ngakho-ke kufanelekile ukucwaninga uhlobo oluqondile ngaphambi kokuthenga uma lokho kuyisici esibalulekile esinqumweni sakho sokuthenga.

Ingabe i-Bulbophyllum iyanconywa kwabaqalayo abaqala ukutshala ama-orchid?
Kuncike kakhulu kuhlobo oluthile ngaphakathi kohlobo, ngakho-ke ngincoma ukuthi kwenziwe ucwaningo olunzulu ngaphambi kokukhetha, njengoba ezinye izinhlobo zibekezelela kakhulu kunezinye ngaphakathi kwalolu hlobo olubanzi lokwehlukahlukana.

Ingabe ngidinga imbiza ekhethekile yokukhulisa iBulbophyllum?
Akuyona into ekhethekile, kodwa ngincoma ukuthi ubeke phambili imbiza engajulile nebanzi esikhundleni sembiza evamile ejulile, ngoba ukukhula okuqondile kwalolu hlobo kuqondana kangcono nalolu hlobo lwesitsha kunembiza ejulile nejwayelekile.

Ukukhulisa i-Bulbophyllum kwangilethela ukuhlukahluka engangingakazi ukuthi kukhona ezweni lama-orchid, okuqinisa umqondo wokuthi kuhlale kunokuningi ongakufunda nokukuthola, ngisho nangemva kweminyaka yokutshala izinhlobo ezahlukene ekhaya kanye nokuqoqa ulwazi ngezinhlobo eziningi kangaka ezihlukene.

Izimila