Indlela yokunkcenkceshela ii-orchids ngaphandle kokubolisa iingcambu: indlela endiyisebenzise iminyaka.
I-orchid yam yokuqala, i-Phalaenopsis emhlophe endayifumana njengesipho, yafa ngenxa yokubola kweengcambu kwisithuba esingaphantsi kweenyanga ezintathu. Ngelo xesha, ndandiyinkcenkceshela njengakwezinye izityalo zasekhaya, ndisela amanzi amancinci yonke imihla, ndingazi ukuba ii-orchids zinobudlelwane obahlukileyo ngokupheleleyo namanzi. Yayiyinto eyoyikisayo eyandenza ndafunda nzulu ngalo mba, kwaye namhlanje, ngenxa yezityalo ezininzi ekhaya, ndinendlela yokunkcenkceshela engaphumeleliyo.
Kutheni ii-orchids zibola xa zinkcenkceshelwa rhoqo?
Kwindalo, uninzi lwee-orchids ezikhuliswa ekhaya, ezifana nePhalaenopsis, zikhula zinamathele kumasebe emithi, iingcambu zazo zibonakala emoyeni, zifumana amanzi kuphela xa lina kwaye zome ngokukhawuleza emva koko. I-substrate emanziswe ixesha elide iyayifunxa iingcambu, ezifuna ioksijini njengamanzi, kwaye yile nto ibangela ukubola.
Ndingazi njani ukuba lixesha lokunkcenkceshela, ngaphandle kokuxhomekeka kwishedyuli emiselweyo?
Andikaze ndinkcenkceshele ngosuku oluthile lweveki. Endaweni yoko, ndijonga i-substrate kunye nobunzima bembiza—xa ixolo lepayini okanye i-substrate esetyenzisiweyo ibonakala yomile kwaye imbiza ivakala ilula kakhulu xa uyichukumisa, luphawu lokuba lixesha. Le ndlela yokuziva ithathe indawo yayo yonke ishedyuli eqinileyo endandizama ukuyilandela ekuqaleni.
Indlela yokuntywilisela endiyisebenzisayo kuninzi lwezityalo zam.
Ndifaka yonke imbiza, kunye nomngxuma wokukhupha amanzi, kwisitya samanzi malunga nemizuzu elishumi ukuya kwelishumi elinesihlanu, ndivumela isiseko ukuba sifunxe amanzi ngokulinganayo nangokupheleleyo. Emva koko, ndiyasisusa ndize ndivumele yonke into eseleyo ikhuphe amanzi ngaphambi kokuba ndibuyisele isityalo kwindawo yaso eqhelekileyo, ndingashiyi manzi amileyo kwisosi okanye kwimbiza yokugcina amanzi.
Kutheni ndingashiyi amanzi amileyo kwimbiza okanye kwisosi.
Amanzi aqokelelana ezantsi kwembiza yokuhombisa, nokuba imbiza engaphakathi inomngxuma wokukhupha amanzi, agcina isiseko sengcambu sinxibelelana rhoqo nokufuma, nto leyo edala imeko ebangela ukubola. Ndihlala ndiyikhupha kakuhle kwaye, ukuba ndisebenzisa imbiza engenamngxuma, ndisusa amanzi aseleyo ngesandla emva kokunkcenkceshela rhoqo.
Umahluko phakathi kokunkcenkceshela ukusuka phezulu nokunkcenkceshela ngokuntywilisela.
Ukunkcenkceshela ukusuka phezulu, ugalela amanzi ngqo kwi-substrate, kuyakhawuleza, kodwa kudla ngokunkcenkceshela ngokungalinganiyo, kushiye inxalenye ye-substrate yomile ngelixa enye inxalenye sele imanzi. Ukuntywiliselwa kuqinisekisa ukufuma ngokulinganayo kuyo yonke inkqubo yeengcambu, into leyo eyenza umahluko omkhulu kwimpilo yezityalo zam emva kokuba nditshintshe umkhwa wam.
Izihlandlo endizisebenzisa ngokwenene, isikhululo ngokwexesha lonyaka.
Ehlotyeni, xa kukho ubushushu nomoya owomileyo, ndinkcenkceshela rhoqo emva kweentsuku ezintlanu okanye ezintandathu. Ebusika, i-substrate ithatha ixesha elide ukoma, ngamanye amaxesha iintsuku ezilishumi nangaphezulu, ngoko ke ndiyawuhlonipha lo mzuzu ucothayo endaweni yokunyanzelisa ukuphindaphinda okumiselweyo okuya kuba nengqiqo kuphela kwixesha elithile lonyaka.
Kuba uhlobo lwe-substrate lutshintsha imvamisa yokunkcenkceshela.
I-substrate ye-coarse pine bark yoma ngokukhawuleza kune-sphagnum moss, egcina umswakama ixesha elide. Ndiyilungisile ngokupheleleyo indlela yam yokunkcenkceshela ngokutshintsha i-substrate yesityalo esithile, ndafunda ukuba into nganye ifuna ishedyuli eyahlukileyo yokunkcenkceshela.
Uphawu olubonakalayo lokuba ingcambu imanzi ngokwaneleyo.
Iingcambu zePhalaenopsis ezisempilweni zijika zibe luhlaza emva nje kokunkcenkceshela, zize zikhanye zibe ngwevu-luhlaza okanye zibe nombala wesilivere xa zomile. Ndifunde ukusebenzisa olu tshintsho lombala njengesalathisi esibonakalayo ngqo, ngaphandle kokufuna ukuchukumisa okanye ukuqikelela ubunzima bembiza.
Impazamo endakha ndayenza ngaphambili: ukusebenzisa amanzi abandayo ngqo efrijini.
Ngexesha endandizama ukonga ixesha, ndisebenzise amanzi omkhenkce agcinwe efrijini ukunkcenkceshela izityalo zam, kwaye ndaphawula ukuba ezinye zasabela kakubi, iintyatyambo ziwa ngokukhawuleza kunesiqhelo. Namhlanje ndisoloko ndisebenzisa amanzi obushushu begumbi, ndiphepha olu tshintsho lobushushu olungeyomfuneko kwiingcambu.
Ndingayilungisa njani indlela yokunkcenkceshela emva kokuphinda ndiyifake kwakhona?
Emva kokufaka izityalo ngokutsha, njengoko kuchaziwe kwelinye inqaku, ndilinda iintsuku ezimbalwa ngaphambi kokuba ndinkcenkceshele ngokupheleleyo okokuqala, ndivumela ixesha lokuba naziphi na iingcambu ezonakeleyo ngexesha lenkqubo ziphiliswe, nto leyo enciphisa umngcipheko wokosuleleka yifungus ukungena kwisiqu esisandula ukukhiwa.
Ukunkcenkceshela ii-orchid ezininzi ngaxeshanye ngaphandle kokulahlekelwa lulawulo.
Ngengqokelela enkulu, ndahlulahlula izityalo ngokwamaqela aneemfuno ezifanayo, ndinkcenkceshela zonke ezikwiqela elinye ngosuku olunye, endaweni yokuzama ukukhumbula imbiza nganye nganye nganye. Olu lungiselelo lulula luye lwathintela ukulibala kunye nokunkcenkceshela kakhulu, nto leyo eyenzeke ngaphambili xa ndandizama ukulawula yonke into ngenkumbulo.
Umahluko kwiimfuno zokunkcenkceshela phakathi kwePhalaenopsis kunye neCattleya.
Nangona ii-orchids zePhalaenopsis zinyamezela imijikelo yokunkcenkceshela rhoqo, ii-orchids zeCattleya, esele zichazwe kwelinye inqaku malunga neentlobo, zikhetha ukoma phantse ngokupheleleyo phakathi kokunkcenkceshela, kuba ii-pseudobulbs zazo zisebenza njengendawo yokugcina amanzi yendalo. Ukudibanisa olu cwangciso lokunkcenkceshela phakathi kwezi ntlobo zimbini yayiyimpazamo endayenzayo ngaphambili, ukunkcenkceshela ii-orchids zeCattleya ngokuphindaphindiweyo okufanayo nePhalaenopsis kwaye kubeka impilo yeengcambu zazo esichengeni.
Indlela esimi ngayo isityalo ekhaya ichaphazela ngayo ukunkcenkceshela rhoqo.
Isityalo esikufutshane nefestile esinokukhanya okuninzi kunye nomoya ongenisayo somisa i-substrate ngokukhawuleza kakhulu kunesityalo esikwikona ekhuselekileyo neyomthunzi yeflethi. Ndilungisa amaxesha okunkcenkceshela embiza nganye ngokwahlukileyo ndicinga ngale ndawo ithile, endaweni yokusebenzisa umthetho ofanayo kuyo yonke ingqokelela kuba nje zezohlobo olufanayo.
Vavanya i-substrate ngomnwe wakho ngaphambi kokuba ugqibe ekubeni uyinkcenkceshele.
Ukongeza ekuvavanyeni ubunzima bembiza, ndifaka umnwe wam kancinci phakathi kweengqimba ze-substrate, ndiziva ukuba kusekho ukufuma kwiingqimba zangaphakathi, kungekuphela nje kumphezulu obonakalayo. Olu vavanyo lulula luthintela impazamo yokucinga ukuba isityalo sele somile kuba nje ingqimba ephezulu ibonakala yomile, ngelixa embindini wembiza isamanzi kakhulu.
Lumka kakhulu xa unkcenkceshela ngeentsuku ezishushu kakhulu okanye ezibandayo kakhulu.
Ndiyakuphepha ukunkcenkceshela ngexesha lobushushu obuphezulu emini ngeentsuku ezishushu kakhulu, ndikhetha kusasa okanye emva kwemini, xa amanzi enexesha elininzi lokufunxwa ngaphambi kokuba aphume kakhulu. Ngeentsuku ezibandayo kakhulu, ndiyakuphepha nokunkcenkceshela ebusuku, ndinika i-substrate ixesha lokuba yome kancinci ngaphambi kokuba ubushushu bunciphe ngakumbi ebusuku.
Ukurekhoda umhla wokunkcenkceshela ngakunye ukuze ungalahleki.
Ndigcina irekhodi elincinci, nokuba lelomzimba okanye elikwifowuni yam, ndibhala umhla wokunkcenkceshela kokugqibela kwesityalo ngasinye okanye iqela lezityalo. Le rekhodi ilula isusa amathandabuzo okuba "ndizinkcenkceshele kule veki?", impazamo eyenzeka lula xa ingqokelela ikhula ngaphaya kwezityalo ezimbalwa kwigumbi lokuhlala.
Imibuzo endiyibuziweyo malunga nokunkcenkceshela ii-orchids.
Ngaba ndingakwazi ukunkcenkceshela ii-orchids ngomkhenkce, njengoko ezinye izifundo zibonisa?
Andiyicebisi loo nto — ngaphandle koxinzelelo lobushushu olubangelwa ngamanzi abandayo kwiingcambu, le ndlela ayiqinisekisi ukufuma okufanayo okunikezelwa kukuntywiliselwa, nto leyo eyenza ukuba ibe sisisombululo esilula kunokuba ibe yinto efanelekileyo kwisityalo.
Ndingazi njani ukuba ndintywila emanzini endaweni yokuntywila kakhulu?
Amagqabi ashwabeneyo okanye ashwabeneyo, nokuba isiseko sisamanzi, anokubonisa ukuba inkqubo yeengcambu sele ibuthathaka kwaye ayikwazi ukufunxa amanzi - kule meko, ingxaki isenokuba iqale ngokunkcenkceshela kakhulu ngaphambili, kungekhona ngokunqongophala kwamanzi okwangoku.
Emva kokulahlekelwa yi-orchid yam yokuqala ngenxa yokunkcenkceshela gwenxa, ndaqonda ukuba umonde nokuqwalasela kubaluleke kakhulu kunanoma yimuphi umthetho omiselweyo wekhalenda - isityalo ngasinye kunye nendawo nganye ifuna isigqi sayo sokunkcenkceshela.

