Iimpawu zokuba i-orchid yakho yonwabile: into ekufuneka uyijonge kwiingcambu namagqabi.

Emva kweminyaka ndijonga ii-orchids zam phantse yonke imihla, ndiye ndavelisa uhlobo lwesigama esibonakalayo ukuze ndiqonde ngokukhawuleza indlela ezivakalelwa ngayo izityalo zonke, ngaphandle kokulinda ukuba kuvele ingxaki enkulu ngaphambi kokuba ndithathe inyathelo. Apha ndabelana ngeempawu endizifundileyo ukuziqaphela, ezilungileyo nezo zifuna ingqalelo.

Iingcambu eziqinileyo, ezingwevu-luhlaza: luphawu oluthembekileyo lwempilo.

Ingcambu yePhalaenopsis esempilweni idla ngokuba nombala oluhlaza emva nje kokunkcenkceshela, ikhanye ibe ngwevu njengesilivere njengoko yoma, ihlale iqinile xa uyichukumisa. Lo mjikelo wokwahluka kwemibala, kum, luphawu oluthembekileyo lokuba yonke into ilungile.

Ingcambu entsha, eluhlaza kancinci kwaye iyakhazimla.

Ingcambu entsha ekhulayo, edla ngokuba luhlaza olukhanyayo olunembonakalo ecacileyo, yenye yezona mpawu zikhuthazayo endakha ndazifunda ukuba ndizazi, nto leyo ebonisa ukuba isityalo sikhula kwaye sisabela kakuhle kwimeko-bume yaso yangoku.

Igqabi eliqinileyo, eligobileyo kancinci

Igqabi eliphilileyo lidla ngokuba negophe lendalo elincinci, liqinile xa ulichukumisa, kwaye alibuni okanye lishwabane. Ndifunde ukwahlula eli gophe lisempilweni kwigqabi elibuthathaka ngokwenene, uphawu oluhlala lubonisa ingxaki yengcambu okanye ukufuma okunganelanga.

Umbala oluhlaza olungeleleneyo, ongekho mnyama kakhulu kwaye ongekho kukhanya kakhulu.

Sele ndichaze kwelinye inqaku malunga nokukhanya ukuba amagqabi amnyama kakhulu anokubonisa ukukhanya okuncinci kakhulu, ngelixa amagqabi atyheli enokubonisa okuninzi kakhulu. Umthunzi ofanelekileyo uphakathi, uluhlaza okhanyayo kodwa ungabi mnyama kakhulu, uphawu lokuba ubungakanani bokukhanya obufunyenweyo bulinganisiwe.

Isithsaba esiqinileyo, esingenawo amanzi abonakalayo.

Isithsaba, indawo ephambili apho kuvela khona amagqabi amatsha kwiintlobo ezifana nePhalaenopsis, kufuneka sihlale somile kwaye siqinile, singenamanzi abonakalayo amileyo. Amanzi amileyo kule ndawo ithile yenye yezona ngozi zinkulu, kwaye anokubangela ukubola okubulalayo ngexesha elifutshane ukuba akalungiswa.

Isiqu seentyatyambo esitsha sivela ngexesha elilindelekileyo.

Ukubona isiqu seentyatyambo esitsha sivela, ngesiqhelo emva kokuba ubushushu bunyukile njengoko kuchaziwe kwelinye inqaku, yenye yezona mpawu zivuzayo zokuba zonke ezinye iindlela zokunyamekela—ukunkcenkceshela, ukukhanya, ukuchumisa—zisebenza kunye ngendlela elungeleleneyo.

Intyatyambo ihlala ivulekile ixesha elide.

I-orchid esempilweni idla ngokugcina iintyatyambo zayo zivulekile kangangeeveki, ngamanye amaxesha iinyanga, kuxhomekeke kuhlobo lwesityalo. Ukuwa kweentyatyambo kwangethuba kakhulu, ngaphambi kwexesha elilindelweyo kuloo ntlobo ithile, kunokubonisa uxinzelelo oluthile lokusingqongileyo olufanele ukuphononongwa.

Uphawu lwesilumkiso: ingcambu ebunileyo neshwabeneyo, kodwa isaluhlaza.

Iingcambu ezibunileyo, kodwa zisenombala oluhlaza, zihlala zibonisa ukuphelelwa ngamanzi emzimbeni kutshanje, uphawu lokuba ukunkcenkceshela kudlule ixesha, kungekhona ingxaki enkulu ngakumbi. Ndihlala ndiyisombulula ngokulungisa amaxesha okunkcenkceshela, njengoko kuchaziwe kwelinye inqaku elithile.

Uphawu olubalulekileyo lwesilumkiso: iingcambu ezimdaka nezithambileyo

Iingcambu ezimdaka ngebala, ezithambileyo xa uzichukumisa, zihlala zifile okanye zibolile, luphawu olubi kakhulu oluhlala lubonisa ukunkcenkceshela kakhulu ixesha elide. Kwimeko enjalo, ndivavanya ubungakanani bomonakalo kwaye, ukuba kuyimfuneko, ndinqumle ingcambu echaphazelekayo ngexesha lokuphinda ityalwe kwakhona.

Ndingenza njani ukujonga ngokukhawuleza yonke ingqokelela ngeveki?

Ndibekela ecaleni imizuzu embalwa veki nganye ukuze ndijonge isityalo ngasinye, ndijonga ingcambu, igqabi, kunye nesithsaba ngokukhawuleza, ndikhangela naluphi na utshintsho ukususela ekuhlolweni kwangaphambili. Lo mkhwa ulula undivumela ukuba ndibone iingxaki kwangethuba, xa kusalula ukuzilungisa.

Indlela endisebenzisa ngayo ukufota ukulandelela ukuvela kwezinto ngokuhamba kwexesha.

Ndithatha iifoto zesityalo ngasinye rhoqo, ingakumbi ingcambu ebonakala ngembiza ecacileyo, njengoko kuchaziwe kwelinye inqaku, ndidala irekhodi ebonakalayo endinceda ndithelekise ukuguquka kwaso ngokweeveki okanye iinyanga, endaweni yokuthembela kwinkumbulo kuphela.

Ubume begqabi: ngaphaya kombala, yintoni etyhilwa kukuchukumisa?

Ukongeza ekujongeni ngamehlo, ndichukumisa kancinci igqabi ngalinye lesityalo ngexesha lokuhlolwa kwam veki nganye, ndiziva ukuba ukuqina kuqhelekile okanye kubuthathaka kunesiqhelo. Olu vavanyo lokuchukumisa, kunye nokujonga ngamehlo, lunceda ekuchongeni uxinzelelo kwangethuba ngaphambi kokuba lubonakale emehlweni nakubani na ojonga nje isityalo.

Ukukhanya kwamagqabi endalo njengophawu lwempilo iyonke.

Amagqabi asempilweni adla ngokuba nokukhanya okuncinci kwendalo, ngaphandle kokubonakala ngathi abuthathaka okanye angaphili. Ndiqaphele ukuba oku kukhanya kuyaphela xa isityalo sifumana uhlobo oluthile loxinzelelo, nokuba kukukhanya okunganelanga okanye ukungondleki ngokwaneleyo, okusebenza njengophawu oluhambelanayo kwabo sele ndibakhankanyile.

Indlela imbonakalo ye-keiki ebonisa ngayo amandla esityalo.

IKeiki, ihlumelo elincinci eliveliswa zii-orchids ngokwendalo, ngokuqhelekileyo kwisiqu seentyatyambo esele zibunile, luphawu olucacileyo lokuba isityalo esingumama sinamandla amaninzi, esikwaziyo ukutyala imali ekuveliseni izityalo ukongeza ekuzigcineni sisempilweni. Ndiyibonile le nto isenzeka kwizityalo esele zimile kakuhle kwingqokelela yam.

Ukuthelekisa izinga lokukhula phakathi kwezityalo zohlobo olufanayo

Xa ndinezityalo ezingaphezu kwesinye zeentlobo ezifanayo, ndithelekisa izinga lazo lokukhula, kuba olu thelekiso ngqo lubonisa okungaphezulu kokuvavanya isityalo esizimeleyo ngaphandle kokubhekisela kuso. Ukuba esinye sibonakala sisemva kwezinye phantsi kweemeko ezifanayo, luphawu lokuba into ethile malunga naloo mbiza okanye indawo ifanele ingqwalaselo eyongezelelweyo.

Ukurekhoda iimpawu ezibonwe kwincwadi yam yokulandelela.

Ukongeza kwiifoto ezichazwe rhoqo, ndibhala inqaku elifutshane kwincwadi yam yokukhulisa izityalo nanini na xa ndibona into eyahlukileyo kwisityalo esithile, nokuba intle okanye ayintle. Le ngxelo idibeneyo yomfanekiso kunye nombhalo idale, kule minyaka idlulileyo, imbali epheleleyo endiyijongayo nanini na xa ndifuna ukuthelekisa indlela esebenza ngayo isityalo noko ndikubonileyo ngaphambili kwimeko efanayo.

Ndingamfundisa njani omnye umntu ukuba azibone ezi mpawu okokuqala?

Xa ndinceda umntu oqala ukukhulisa ii-orchids, ndimbonisa ingcambu ephilileyo ecaleni kwenye, ukuba ndinomzekelo okhoyo kwingqokelela yam, kuba uthelekiso olubonakalayo ngqo lufundisa ngokukhawuleza kakhulu kunokuchaza nje umahluko ngomlomo. Ndicebisa ukuba nabani na oqalayo azinike ixesha lokujonga ngononophelo isityalo esisempilweni ngaphambi kokuba akhathazeke ngokuchonga ingxaki.

Utshintsho lwexesha lonyaka luzichaphazela njani iimpawu endizibonayo?

Ngexesha lazo lokungakhuli, ngokuqhelekileyo xa zisondele ebusika, ezinye iintlobo zezilwanyana ngokwemvelo ziyanciphisa ukukhula okubonakalayo, okungafanele kubhidaniswe nophawu lwengxaki. Ndifunde ukulungisa ulindelo lwam ngokwexesha lonyaka, ndiqonda ukuba ukuphumla okwethutyana ekukhuleni kukuziphatha okuqhelekileyo, kungekhona isizathu sokukhathazeka kwangoko.

Ukuthembela kumava aqokelelweyo endaweni yomthetho osisigxina noqhelekileyo.

Ekuhambeni kwexesha, ndaqonda ukuba ukwazi isityalo ngasinye ngokwaso, isigqi saso kunye nobuchule baso, kubaluleke ngaphezu kokusebenzisa umthetho oqhelekileyo ofanayo kwingqokelela yonke. I-orchid nganye iphuhlisa ipateni eyahlukileyo ngokwendawo ethile ehlala kuyo, kwaye ukuqhubeka nokuqwalasela yinto ekufundisa ngokwenene ukwahlula umahluko oqhelekileyo kumqondiso wesilumkiso sokwenyani.

Imibuzo endiyibuziweyo malunga neempawu zempilo ye-orchid.

Ngaba kufuneka ndikhathazeke ukuba ingcambu ethile iyafa, kodwa ezinye zilungile?
Akunjalo rhoqo — kuqhelekile ukuba ingcambu endala ife ngokwendalo, lo gama nje yonke inkqubo yeengcambu ihlala isempilweni kwaye isityalo siqhubeka nokuvelisa iingcambu ezintsha.

Ngaba igqabi eliwayo lisoloko liluphawu lwengxaki?
Igqabi elidala elisezantsi kwesityalo eliwela ngokwendalo emva kweminyaka liyinxalenye yomjikelo wobomi oqhelekileyo, ngokungafaniyo namagqabi amaninzi awela ngokukhawuleza, nto leyo edinga uphando olusondeleyo.

Ukufunda ukufunda ezi mpawu kuko okundinike ukuzithemba okukhulu ekukhuliseni ii-orchids, ukuguqula ukhathalelo lwemihla ngemihla lube kukujonga ngenyameko endaweni yesiqhelo sokuxhalaba esizele ngamathandabuzo malunga nokuba ndenza into elungileyo okanye akunjalo.

I zityalo