Nígbà tí o bá fẹ́ tún ìdọ̀tí orchid rẹ ṣe: àwọn àmì tí ó fi àkókò tí ó tọ́ hàn.

Fún ìgbà pípẹ́, mi ò mọ bí mo ṣe lè dá ìgbà tí orchid kan nílò àtúnṣe sí i, mo sì fi àwọn ewéko kan sílẹ̀ sínú ilẹ̀ kan náà fún ìgbà pípẹ́ títí tí ìṣòro náà fi ti lọ síwájú tó sì ṣòro láti yí padà. Pẹ̀lú ìrírí, mo kọ́ láti mọ àwọn àmì pàtó tí ó ń fi àkókò tó yẹ hàn, kí n yẹra fún àtúnṣe tí kò pọndandan àti ìfàsẹ́yìn tí ó léwu.

Àwọ̀ ilẹ̀ tí ó ti bàjẹ́, àmì tí ó wọ́pọ̀ jùlọ pé ó tó àkókò láti tún un ṣe.

Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe ṣàlàyé nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa ohun èlò ìpìlẹ̀, igi pine máa ń jẹrà díẹ̀díẹ̀ bí àkókò ti ń lọ, ó máa ń pàdánù ìṣètò rẹ̀, ó sì máa ń di ohun tó jọ ilẹ̀ tó dára, èyí tó máa ń ba ìṣàn omi jẹ́, tó sì máa ń mú kí ewu ìjẹrà gbòǹgbò pọ̀ sí i.

Báwo ni mo ṣe lè ṣàyẹ̀wò ipò tí substrate náà wà láìsí pé mo ti gbẹ́ ẹ tán pátápátá?

Mo fi ìka mi rọ̀ mọ́ ojú ilẹ̀ náà díẹ̀díẹ̀, mo sì rí i pé bóyá ó ṣì ní ìrísí tó rọrùn tí afẹ́fẹ́ sì ń fẹ́ tàbí bóyá ó ti dìpọ̀ tí ó sì ti wó lulẹ̀, ìdánwò kíákíá kan tí ó máa ń ràn mí lọ́wọ́ láti pinnu bóyá ó yẹ kí n ṣe ìwádìí síwájú sí i pẹ̀lú pípa gbogbo rẹ̀ mọ́.

Gbòǹgbò tí ó ń jáde láti etí ìkòkò náà jẹ́ àmì pé ewéko náà ti tóbi jù.

Tí mo bá kíyèsí ọ̀pọ̀lọpọ̀ gbòǹgbò afẹ́fẹ́ tí ń jáde láti etí tàbí ihò omi ìṣàn omi inú ìkòkò náà, ó jẹ́ àmì pé ewéko náà ti dàgbà ju ààyè tí ó wà nínú àpótí tí ó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ lọ, èyí tí ó sábà máa ń fi hàn pé ó nílò ìkòkò tí ó tóbi jù láti gba ìdàgbàsókè tí ń bá a lọ yìí.

Báwo ni mo ṣe lè fi ìyàtọ̀ hàn láàárín gbòǹgbò afẹ́fẹ́ déédéé àti àmì tòótọ́ ti ohun èlò kékeré tí ó kéré jù?

Àwọn irúgbìn kan máa ń mú gbòǹgbò afẹ́fẹ́ jáde nípa ti ara wọn, kódà tí àyè bá tó nínú ìkòkò náà, nítorí náà mo tún ń ṣe àyẹ̀wò bóyá ohun ọ̀gbìn náà dà bí èyí tí kò dúró ṣinṣin tàbí bóyá ọ̀pọ̀lọpọ̀ gbòǹgbò náà ti wà níta ilẹ̀, àwọn àmì tó dájú jù ni pé àyè náà ti di èyí tí kò tó.

Dídá omi sílẹ̀ kíákíá jẹ́ àmì pé omi ń dà sílẹ̀ jù.

Tí omi bá ń kọjá lọ tààrà láàárín ohun èlò tí a fi ṣe àkójọpọ̀ náà láìsí pé ó wà níbẹ̀, láìsí ọrinrin tí a lè rí lẹ́yìn ìṣẹ́jú díẹ̀, ó lè fihàn pé ohun èlò náà ti pàdánù agbára ìpamọ́ rẹ̀, àmì kan pé ó tó àkókò fún ìyípadà pátápátá.

Òórùn tí kò dùn mọ́ni ń jáde láti inú ilé ìgbọ̀nsẹ̀, àmì tí n kò fojú fo rí.

Òórùn àrà ọ̀tọ̀, tó jọ èéfín tàbí ìjẹrà, tó ń jáde láti inú ilẹ̀ tàbí ìpìlẹ̀ ewéko náà, sábà máa ń fi hàn pé ìṣòro kan ń bá a lọ, tó ní í ṣe pẹ̀lú gbòǹgbò tó ti bàjẹ́, tó ń béèrè fún ìwádìí lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ àti àtúnṣe sí i bí ó ti ṣeé ṣe kí ó rí.

Ìdàgbàsókè tí ó dúró ṣinṣin, àmì tí kì í ṣe tààrà tí mo tún gbé yẹ̀wò.

Tí ohun ọ̀gbìn kan tí ó máa ń dàgbà nígbà gbogbo bá dáwọ́ ìdàgbàsókè ewé tàbí gbòǹgbò tuntun dúró fún ìgbà pípẹ́, láìsí ìdí mìíràn tí a ti yọ kúrò, mo gbà pé ó ṣeé ṣe kí ohun ọ̀gbìn àtijọ́ náà dín ìdàgbàsókè tí a retí yìí kù.

Àkókò àdánidá, ìtọ́kasí tí mo lò láìsí àmì tí ó hàn gbangba.

Kódà láìsí àmì ìṣòro kankan, mo sábà máa ń ṣàyẹ̀wò ọ̀gbìn kọ̀ọ̀kan ní gbogbo ọdún kan tàbí méjì, nítorí pé ohun èlò oníṣọ̀kan náà máa ń jẹrà díẹ̀díẹ̀ kódà nígbà tí kò bá sí àmì tó hàn gbangba pé omi inú rẹ̀ ti bàjẹ́.

Bí mo ṣe ń lo kàlẹ́ńdà tó rọrùn láti rántí ìgbà tí mo yẹ kí n ṣàyẹ̀wò ọ̀gbìn kọ̀ọ̀kan.

Mo fi àmì sí inú ìwé àkọsílẹ̀ mi tí mo ń gbìn, gẹ́gẹ́ bí a ti sọ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn, ọjọ́ tí a fẹ́rẹ̀ fi ṣe àtúnṣe sí ewéko kọ̀ọ̀kan kẹ́yìn, mo sì ń ṣe ìrántí kan tí ó rọrùn tí ó ń ràn mí lọ́wọ́ láti má ṣe jẹ́ kí àkókò púpọ̀ kọjá láìsí ìtọ́jú ìdènà pàtàkì yìí.

Èyí fi hàn pé àtúngbìn kò tíì pọndandan, nítorí náà, ó yẹra fún ìdásí tí kò pọndandan.

Ilẹ̀ náà ṣì wà ní ìṣètò, gbòǹgbò rẹ̀ wà ní ìlera láàárín ààyè tó wà, ìdàgbàsókè rẹ̀ sì dúró ṣinṣin fihàn pé ohun ọ̀gbìn náà ń ṣiṣẹ́ dáadáa nínú àpótí tó wà lọ́wọ́lọ́wọ́, àti nínú ọ̀ràn yìí mo fẹ́ kí n má da á rú, nítorí pé títún igbó ṣe láìnídìí tún máa ń fa wàhálà tó ṣeé yẹra fún ohun ọ̀gbìn tó ní ìlera.

Kí ló dé tí mo fi yẹra fún gbígbìn ohun ọ̀gbìn mìíràn nítorí pé irúgbìn mìíràn nínú àkójọpọ̀ mi nílò rẹ̀?

Igi kọ̀ọ̀kan ní ìwọ̀n ìyípo ìfọ́ àti ìdàgbàsókè gbòǹgbò tirẹ̀, nítorí náà mo máa ń ṣe àyẹ̀wò wọn lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan kí n tó pinnu, kí n má baà gbìyànjú láti tún gbìn gbogbo àkójọ náà lẹ́ẹ̀kan náà nítorí pé mo kíyèsí àmì tó ṣe kedere nínú ohun ọ̀gbìn kan pàtó.

Àṣìṣe kan tí mo ti ṣe tẹ́lẹ̀ ni pé mo dúró pẹ́ jù láti tún gbìn igi kan pàtó.

Mo fi Cattleya sílẹ̀ sínú irú àpò kan náà fún ọdún mẹ́rin, mo sì ń fojú fo àwọn àmì ìjẹrà díẹ̀díẹ̀, títí tí gbòǹgbò náà fi ti bàjẹ́ gidigidi nígbà tí mo ṣe ìwádìí nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín, ìfàsẹ́yìn kan tí ó nílò ìwòsàn tí ó nira ju bí ìbá ti yẹ lọ.

Bí mo ṣe ṣe àtúnṣe sí ìṣe mi lẹ́yìn tí mo gbọ́ nípa ìdádúró yìí.

Mo bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe àyẹ̀wò tó túbọ̀ lágbára lọ́dọọdún, kódà láìsí àmì tó hàn gbangba, pàápàá jùlọ nígbà tí mo bá ronú nípa àwọn irúgbìn tí mo mọ̀ pé wọ́n ní ìpìlẹ̀ ìbàjẹ́ tó yára, tí wọn kò sì tún ṣe àṣìṣe kan náà pé kí àkókò tó pọ̀ jù kọjá láìsí ìtọ́jú yìí.

Ṣíṣe àfikún ìjẹ́rìí yìí pẹ̀lú àyẹ̀wò déédéé tí a ti ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀ tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn

Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe àlàyé tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa ṣíṣetò àwọn ìlànà, mo lo àǹfààní àyẹ̀wò ọ̀sọ̀ọ̀sẹ̀ láti ṣe àyẹ̀wò ipò ohun èlò náà kíákíá, mo sì fi àyẹ̀wò yìí sínú àyẹ̀wò déédéé tí mo ti ń ṣe fún gbogbo ohun ọ̀gbìn nínú àkójọpọ̀ náà.

Iyọ̀ ohun alumọni tí a kó jọ, àmì kan tí mo tún gbé yẹ̀wò pẹ̀lú àwọn yòókù.

Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe ṣàlàyé tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa Zygopetalum, ìyókù funfun kan lórí ojú ilẹ̀ náà lè fi hàn pé iyọ̀ afẹ́fẹ́ tàbí omi tí kò dára pọ̀ mọ́ra, àmì kan tí ó máa ń parẹ́ nígbà míì pẹ̀lú fífọ nǹkan díẹ̀, ṣùgbọ́n ní àwọn ọ̀ràn tí ó túbọ̀ ń pẹ́ títí, ó ń fún ìjẹ́pàtàkì àtúnṣe ohun èlò náà lágbára.

Báwo ni mo ṣe lè mọ̀ bóyá ìkòkò tó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ náà ṣì tóbi tó fún ewéko náà?

Ní àfikún sí ṣíṣàyẹ̀wò ohun èlò ìpìlẹ̀ náà, mo ń ronú bóyá ìkòkò náà ṣì bá ìwọ̀n gbòǹgbò rẹ̀ mu, nítorí pé ohun ọ̀gbìn tí ó ti dàgbà gidigidi láti ìgbà tí ó ti tún un ṣe kẹ́yìn lè jàǹfààní láti inú ohun èlò tí ó tóbi jù, kódà bí ohun èlò ìpìlẹ̀ náà fúnra rẹ̀ bá ṣì wà ní ipò tí ó yẹ.

Báwo ni mo ṣe lè fi ohun ọ̀gbìn tí mo fẹ́ tún gbìn tẹ́lẹ̀ sí ipò àkọ́kọ́ nígbà tí ọ̀pọ̀ ènìyàn bá nílò rẹ̀ ní àkókò kan náà?

Nígbà tí mo bá rí i pé ọ̀pọ̀ ewéko nínú àkójọpọ̀ mi nílò àtúnṣe ní àkókò kan náà, mo kọ́kọ́ fi èyí tí ó ní àmì tó ga jùlọ sí ipò àkọ́kọ́, bí òórùn dídùn tàbí gbòǹgbò tí ó hàn gbangba pé ó ti bàjẹ́, mo sì fi èyí tí ó fi àmì díẹ̀ hàn pé ó ti bẹ̀rẹ̀ sí í bàjẹ́ sílẹ̀ fún ìgbà díẹ̀.

Báwo ni mo ṣe lè hùwà padà tí mo bá kíyèsí àmì ìdàgbàsókè kan, pẹ̀lú apá kan tí ó dára àti apá kejì tí ó bàjẹ́?

Tí ohun èlò ìpìlẹ̀ bá ṣì dàbí èyí tó bójú mu ní apá kan nínú ìkòkò náà, tí ó sì hàn gbangba pé ó ti bàjẹ́ sí òmíràn, mo fẹ́ láti yan àtúnṣe pátápátá dípò gbígbìyànjú láti rọ́pò ohun èlò ìpìlẹ̀ náà nìkan, nítorí pé dída ohun èlò ìpìlẹ̀ tuntun àti àtijọ́ pọ̀ nínú ohun èlò kan náà kì í sábà yanjú ìṣòro náà títí láé.

Àwọn ìbéèrè tí wọ́n ti bi mí nípa ìgbà tí mo fẹ́ tún gbìn.

Ṣé mo nílò láti tún un ṣe ní gbogbo ìgbà tí mo bá rí i pé gbòǹgbò afẹ́fẹ́ kan ń jáde láti inú ìkòkò náà?
Kò pọndandan, nítorí pé àwọn irúgbìn kan máa ń mú gbòǹgbò afẹ́fẹ́ jáde ní ti ara wọn, kódà pẹ̀lú ààyè tó tó, nítorí náà mo máa ń ṣe àyẹ̀wò àwọn àmì mìíràn papọ̀ kí n tó pinnu bóyá ó tó àkókò láti yí àpótí náà padà.

Ǹjẹ́ ewu wà nínú àtúngbìn sí i nígbàkúgbà ju bí ó ṣe yẹ lọ?
Bẹ́ẹ̀ni, títún ìkòkò ṣe jù máa ń fa wahala tí kò pọndandan fún ewéko náà, nítorí náà mo dámọ̀ràn pé kí a tẹ̀lé àwọn àmì àìní náà dípò kí a máa yọ gbòǹgbò náà lẹ́nu nítorí ìṣọ́ra púpọ̀ láìsí ìdí pàtó kan.

Ṣé gbogbo irú ewéko orchid nílò àkókò kan náà tí wọ́n fi ń tún un ṣe?
Rárá o, àwọn irúgbìn kan tí wọ́n ní ohun èlò tí ó máa ń pa omi mọ́, bíi Paphiopedilum, tí a ti ṣàlàyé rẹ̀ tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn, sábà máa ń nílò àkókò kúkúrú ju àwọn irúgbìn tí a gbìn nínú epo igi pine tí ó le koko tí ó sì máa ń jẹrà díẹ̀díẹ̀ lọ.

Kíkọ́ láti mọ àkókò tó tọ́ láti tún ṣe àtúnṣe fún mi ní ìgboyà púpọ̀ sí i láti tọ́jú àkójọpọ̀ mi ní ìṣáájú, èyí tó fi hàn pé fífún àwọn àmì tó tọ́ ní àfiyèsí déédéé yẹra fún àwọn ìdádúró tó léwu àti ìtọ́jú tí kò pọndandan tó tún lè ba ohun ọ̀gbìn náà jẹ́ nígbà tó bá yá.