Bulbophyllum: irú orchid tó tóbi jùlọ, onírúurú àti ìtọ́jú.
Mo ra Bulbophyllum mi àkọ́kọ́ níbi ayẹyẹ ìtajà àwọn oníṣọ̀gbìn, láì mọ ohun tí mo fẹ́ ṣe gan-an. Lẹ́yìn náà ni mo tó rí i pé irú ewéko orchid yìí ló tóbi jùlọ, pẹ̀lú ẹgbẹẹgbẹ̀rún irú ewéko tí a kọ orúkọ wọn sílẹ̀, ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn ní àwọn ànímọ́ tirẹ̀ tó lè yàtọ̀ síra láàárín ẹgbẹ́ kan náà.
Kí ló dé tí a fi ka Bulbophyllum sí irú orchid tó pọ̀ jùlọ?
Pẹ̀lú ẹgbẹẹgbẹ̀rún irúgbìn tí a ti ṣàpèjúwe, irúgbìn yìí ju onírúurú tí a ti ṣàlàyé tẹ́lẹ̀ nípa Dendrobium lọ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn, láti orí àwọn ohun kékeré tí a kò lè rí títí dé àwọn àpẹẹrẹ pẹ̀lú àwọn òdòdó ńlá àti àwọn òdòdó tí ó ní àwọ̀, èyí tí ó mú kí gbogbo ìtọ́jú léwu gidigidi.
Pseudobulb kékeré, tí ó ní ààlà, ànímọ́ ìdàgbàsókè pàtàkì ti irúgbìn yìí.
Láìdàbí àwọn pseudobulbs ti Cattleya tí a ti kójọpọ̀, tí a ti ṣàlàyé rẹ̀ tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn, Bulbophyllum sábà máa ń dàgbà pẹ̀lú àwọn pseudobulbs kéékèèké tí ó wà ní àlàfo lẹ́gbẹ̀ẹ́ rhizome tí ń wọ́, tí ó ń ṣe àpẹẹrẹ ìdàgbàsókè ní ìpele tí ó yàtọ̀ sí àwọn ìṣùpọ̀ tí ó wọ́pọ̀ jùlọ nínú àwọn irúgbìn mìíràn.
Ikoko kekere tabi apẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tí a lè ṣe, tí a ṣe àtúnṣe sí ìdàgbàsókè petele yìí.
Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe àlàyé rẹ̀ tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa irú àwọn ìkòkò, mo yan ohun èlò tí ó bá àṣà ìdàgbàsókè igi náà mu, àti fún Bulbophyllum mo fẹ́ràn ìkòkò tí kò jinlẹ̀ tàbí agbọ̀n tí ó ní ihò, èyí tí ó fún rhizome náà ní àyè tó láti tàn káàkiri ní ìpele láìsí ìdíwọ́.
Òórùn tí àwọn irú ẹ̀yà kan ní kì í sábà dùn mọ́ni.
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé Cattleya àti Brassavola, tí a ti ṣàlàyé rẹ̀ tẹ́lẹ̀ nínú àwọn àpilẹ̀kọ mìíràn, ní òórùn dídùn, àwọn irú Bulbophyllum kan ti ní òórùn líle àti àìdùn, wọ́n ń fara wé ẹran tí ń jẹrà láti fa àwọn eṣinṣin tí ń poisons, ọgbọ́n ìyípadà tó yẹ kí a ṣe ìwádìí rẹ̀ kí a tó rà á.
Báwo ni mo ṣe lè ṣe ìwádìí lórí òórùn tí a retí kí n tó rí irú tuntun kan?
Mo máa ń jẹ́rìí pẹ̀lú olùtajà tàbí kí n ṣe ìwádìí lórí ayélujára bóyá irú Bulbophyllum pàtó tí mo ń ronú nípa rẹ̀ ní òórùn tí kò dára, tí kò ní jẹ́ kí àwọn ohun ìyanu ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn tí ewéko náà bá yọ nínú ilé, pàápàá jùlọ nítorí pé ó máa ń yọ fún ìgbà pípẹ́.
Ọriniinitutu giga ni ohun ti ọpọlọpọ awọn eya ti iru yii fẹ.
Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe ṣàlàyé rẹ̀ tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa ọriniinitutu, kókó yìí ṣe pàtàkì fún gbogbo orchid, àti Bulbophyllum, tí kò ní pseudobulb ìpamọ́ tó lágbára nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ irúgbìn, pàápàá jùlọ àǹfààní láti inú ọriniinitutu gíga àti àìdáwọ́dúró ní gbogbo ọdún.
Mo tẹ̀lé ìlànà ìfún omi, mo sì máa ń jẹ́ kí ohun èlò náà máa tutù díẹ̀díẹ̀.
Omi omi déédéé, gẹ́gẹ́ bí ìlànà tí a ti ṣàlàyé tẹ́lẹ̀ fún Paphiopedilum àti Masdevallia nínú àwọn àpilẹ̀kọ mìíràn, kí o yẹra fún ìgbà gbígbẹ gígùn tí ó lè ba pseudobulb kékeré àti gbòǹgbò tó dára jù nínú irú ẹranko yìí jẹ́.
Imọlẹ ti o wa ni iwọntunwọnsi, ti a yan, ti o yẹra fun ifihan taara ti o lagbara.
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ irúgbìn nínú irúgbìn yìí máa ń fara da ìmọ́lẹ̀ tó rọ̀, bíi ti mo ti ṣàlàyé nípa Phalaenopsis tẹ́lẹ̀, èyí tó ń fi ìpilẹ̀ṣẹ̀ wọn hàn nínú ilẹ̀ tó gbóná janjan níbi tí ìmọ́lẹ̀ tààrà kì í sábà dé ilẹ̀ tàbí ẹ̀ka ìsàlẹ̀.
Ìrísí òdòdó tó yàtọ̀ síra gidigidi nínú irú ìbílẹ̀ kan ṣoṣo yìí.
Mo ti rí àwọn àpẹẹrẹ pẹ̀lú àwọn òdòdó kéékèèké, tí ojú kò lè rí rárá, àti àwọn mìíràn pẹ̀lú àwọn ewéko gígùn tí ń rọ̀ sílẹ̀ tí wọ́n ń mì pẹ̀lú ìṣípo afẹ́fẹ́—ìyàtọ̀ tí ó gbòòrò tó bẹ́ẹ̀ tí n kò fi sábà rí i nínú irú àwọn òdòdó mìíràn tí a ṣe àlàyé rẹ̀ nínú àwọn àpilẹ̀kọ mìíràn lórí ojú òpó yìí.
Ohun tí mo lò ni afẹ́fẹ́ tó dára fún ojú ilẹ̀.
Lo moss sphagnum tabi igi pine ti o dara pupọ, ki o pa rhizome naa mọ si oju ilẹ dipo ki o sin i, nitori pe iru yii ndagba daradara pẹlu ategun ti o dara ni ayika eto idagbasoke petele rẹ.
Ajílẹ̀ tí a ti pò mọ́ omi tí mo máa ń lò déédéé àti ní ìwọ̀nba.
Mo tẹ̀lé ìlànà gbogbogbò tí a ti ṣàlàyé rẹ̀ tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn lórí ìfàmọ́ra, nípa lílo ìdàpọ̀ tí a ti pò pọ̀, nítorí pé pseudobulb kékeré ti irú yìí kò gba àwọn oúnjẹ tí ó pọ̀ jù, bẹ́ẹ̀ náà ni àwọn irú tí wọ́n ní omi púpọ̀ lè gbà.
Bí mo ṣe pinnu láti fẹ̀ sí àkójọpọ̀ mi lẹ́yìn tí mo mọ irú orin náà dáadáa.
Lẹ́yìn tí mo ti mọ bí a ṣe ń tọ́jú Bulbophyllum àkọ́kọ́ mi, mo ra àwọn oríṣiríṣi mìíràn tí wọ́n ní onírúurú ìrísí àti òórùn dídùn, mo lo àǹfààní onírúurú irú yìí láti ṣẹ̀dá ẹgbẹ́ kékeré kan tí ó ní ìtumọ̀ nínú àkójọpọ̀ orchid mi, èyí tí ó mú kí àwòrán kọ̀ọ̀kan yà mí lẹ́nu.
Àṣìṣe kan tí mo ti ṣe tẹ́lẹ̀ ni kí a fi rhizome náà pamọ́ sí i jìn jù.
Ní ọ̀sẹ̀ díẹ̀ àkọ́kọ́, mo gbin rhizome tí a fi ìpìlẹ̀ bo díẹ̀ sí Bulbophyllum mi, mo sì fara wé ohun tí mo ṣe pẹ̀lú àwọn pseudobulb tí ó jẹ́ àṣà ìbílẹ̀, mo sì kíyèsí ìdàgbàsókè tuntun tí ó lọ́ra díẹ̀ títí mo fi ṣe àtúnṣe rẹ̀ tí mo sì fi rhizome náà sílẹ̀ lórí ilẹ̀, nítorí pé irú yìí fẹ́ràn rẹ̀ gan-an.
Àwùjọ pàtàkì gẹ́gẹ́ bí orísun pàtàkì fún irú orin ńlá yìí.
Mo kópa nínú ẹgbẹ́ orí ayélujára kan tí a yà sọ́tọ̀ fún Bulbophyllum, níbi tí àwọn àgbẹ̀ mìíràn tí wọ́n ní ìrírí jù ń pín ìwífún nípa àwọn irúgbìn pàtó kan tí ó ṣòro láti rí ní àwọn orísun gbogbogbòò, orísun kan tí ó ti di ohun pàtàkì nítorí ìṣòro irúgbìn yìí àti àìtó àwọn ohun èlò tí a lè gbẹ́kẹ̀lé ní èdè Portuguese.
Báwo ni mo ṣe lè ṣe àkọsílẹ̀ oríṣiríṣi irúgbìn kọ̀ọ̀kan kí n má baà da àwọn ohun tí a nílò fún ìtọ́jú rú?
Nínú ìwé àkọsílẹ̀ mi tí ń dàgbà, tí a ti mẹ́nu kàn tẹ́lẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ mìíràn, mo kíyèsí orúkọ pàtó ti Bulbophyllum kọ̀ọ̀kan àti èyíkéyìí àwọn ohun tí mo ti ṣàwárí òórùn tàbí ìtọ́jú pàtó, nítorí pé onírúurú irú yìí mú kí ó rọrùn láti da àìní àpẹẹrẹ kan pọ̀ mọ́ ti òmíràn.
Afẹ́fẹ́ afẹ́fẹ́ déédéé jẹ́ ìtọ́jú pàtàkì fún rhizome tí ó fara hàn yìí.
Gẹ́gẹ́ bí mo ti ṣe ṣàlàyé nínú àpilẹ̀kọ mìíràn nípa afẹ́fẹ́, ìtọ́jú yìí ṣe pàtàkì fún gbogbo òdòdó orchid, àti fún Bulbophyllum, pẹ̀lú àwọn rhizome rẹ̀ tí ó fara hàn lórí ilẹ̀ àti ohun èlò tí ó wà ní ìsàlẹ̀ tí ó máa ń jẹ́ kí ó tutu nígbà gbogbo, ìṣàn afẹ́fẹ́ di pàtàkì láti dènà ìbàjẹ́ ti ìdàgbàsókè yìí tí ó jẹ́ àmì irú rẹ̀.
Bí mo ṣe yan láti gbé gbogbo onírúurú ẹ̀yà kalẹ̀ ní ìbámu pẹ̀lú òórùn tí a retí.
Fún àwọn oríṣiríṣi tí wọ́n ní òórùn dídùn tí a mọ̀, mo máa ń yan ibòmíràn sí ibi tí ó jìnnà sí ibi gbígbé ilé náà, bí báńkóló tí a fi ń ṣiṣẹ́, kí ó lè máa rí i dájú pé òdòdó lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan kò ní yọ àwọn ènìyàn lẹ́nu ní àsìkò tí òórùn pàtàkì náà bá le gan-an.
Iyatọ ninu oṣuwọn idagbasoke laarin awọn eya laarin iru-ọmọ naa
Mo ṣàkíyèsí pé àwọn oríṣi Bulbophyllum kan máa ń dàgbà kíákíá ju àwọn mìíràn lọ, pẹ̀lú àwọn rhizome tí ó máa ń tẹ̀síwájú ní gbogbo ọ̀sẹ̀ díẹ̀, nígbà tí àwọn àpẹẹrẹ díẹ̀díẹ̀ lè gba oṣù díẹ̀ kí wọ́n tó fi àwọn àmì ìdàgbàsókè tuntun hàn.
Báwo ni mo ṣe lè tún gbìn ín nígbà tí rhizome náà bá dàgbà ju etí ìkòkò tó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ lọ?
Nígbà tí mo bá kíyèsí pé rhizome náà ń sún mọ́ etí àpótí náà, mo máa ń gbé e lọ sí inú ìkòkò tó tóbi jù, tí kò jinlẹ̀, mo sì ń ṣọ́ra kí n má ba ìṣètò náà jẹ́ nígbà tí a bá ń ṣe é, mo sì ń rí i dájú pé àyè tó láti mú kí ìdàgbàsókè tí kò ní ìdíwọ́ máa tẹ̀síwájú ní àwọn àkókò tí ń bọ̀.
Àwọn ìbéèrè tí mo ti bi nípa Bulbophyllum
Ṣé gbogbo irúgbìn Bulbophyllum ní òórùn tí kò dára?
Rárá o, àwọn kan lára wọn ló ní irú òórùn yẹn láti fa àwọn ohun èlò ìfọnná kan pàtó mọ́ra, nítorí náà ó yẹ kí o ṣe ìwádìí lórí irú rẹ̀ kí o tó rà á tí ìyẹn bá jẹ́ kókó pàtàkì nínú ìpinnu rẹ láti ra nǹkan.
Ǹjẹ́ a gbani nímọ̀ràn pé kí àwọn olùbẹ̀rẹ̀ tí wọ́n ń bẹ̀rẹ̀ sí í gbin orchid ní Bulbophyllum?
Ó da lórí irúgbìn pàtó tó wà nínú irúgbìn náà, nítorí náà mo gbani nímọ̀ràn láti ṣe ìwádìí kíkún kí n tó yan án, nítorí pé àwọn oríṣiríṣi kan ní ìfaradà ju àwọn mìíràn lọ nínú oríṣiríṣi onírúurú yìí.
Ṣe mo nilo ikoko pataki kan lati gbin Bulbophyllum?
Kì í ṣe ohun pàtàkì gan-an, ṣùgbọ́n mo dámọ̀ràn pé kí a fi ìkòkò tí kò jinlẹ̀, tí ó gbòòrò sí ipò àkọ́kọ́ dípò èyí tí ó jìn jù, nítorí pé ìdàgbàsókè tí ó wà ní ìpele yìí dára jù fún irú ìkòkò yìí ju ìkòkò tí ó jìn, tí ó sì jẹ́ ti ìbílẹ̀ lọ.
Gbígbìn Bulbophyllum mú mi mọ onírúurú nǹkan tí mi ò mọ̀ pé ó wà nínú ayé orchid, èyí sì mú kí n mọ̀ pé ọ̀pọ̀ nǹkan ló wà láti kọ́ àti láti ṣàwárí, kódà lẹ́yìn ọ̀pọ̀ ọdún tí mo ti ń gbin onírúurú irúgbìn nílé àti láti kó ìrírí jọ pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ irúgbìn tó yàtọ̀ síra.

