Àwọn òdòdó orchids ti ilẹ̀ Brazil àti ọ̀ràn òfin nípa gbígbà wọn.
Ohun ìyanu kan wà nínú gbígbìn òdòdó orchid ní Brazil: ọ̀pọ̀ ènìyàn ló máa ń san owó gíga fún àwọn òdòdó hybrid tí wọ́n kó wọlé, wọn kò sì mọ̀ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ òdòdó orchid tó lókìkí jùlọ lágbàáyé jẹ́ ti Brazil—àwọn kan wá láti agbègbè tí wọ́n ń gbé.
Orchid Cattleya tí ó fara hàn nínú gbogbo fọ́tò ìfihàn ilẹ̀ Yúróòpù láti ọ̀rúndún kọkàndínlógún wá láti Pernambuco. Òdòdó Santa Catarina tí ó jẹ́ àmì ni orchid tí ó ń hù ní igbó ìbílẹ̀ tí ó wà nítòsí.
Àpilẹ̀kọ yìí sọ̀rọ̀ nípa àwọn nǹkan méjì tó ń lọ ní ìfọwọ́sowọ́pọ̀: èyí tí í ṣe àwọn orchid ìbílẹ̀ pàtàkì àti ìdí tí wọ́n fi jẹ́ àṣàyàn tó dára láti gbìn níbí — àti ẹ̀gbẹ́ òfin, nítorí pé ríra orchid ìbílẹ̀ lọ́nà tí kò tọ́ jẹ́ ẹ̀ṣẹ̀, ọ̀pọ̀ ènìyàn kò sì mọ̀ bẹ́ẹ̀.
Brazil jẹ́ ọ̀kan lára àwọn orílẹ̀-èdè tí iye àwọn òdòdó orchid tó lọ́rọ̀ jùlọ ní àgbáyé.
Orchidaceae jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìdílé tó tóbi jùlọ ní Brazil. Iye àwọn irúgbìn náà máa ń yípadà gẹ́gẹ́ bí àtúnṣe sí àwọn ẹ̀yà, ìtọ́kasí tí a sì fún ní ìtọ́kasí ni Flora àti Funga ti Brazil, tí Rio de Janeiro Botanical Garden ń tọ́jú — ibi ìpamọ́ gbogbogbòò ọ̀fẹ́ kan níbi tí o ti lè ṣàyẹ̀wò bóyá irúgbìn kan jẹ́ ti ìbílẹ̀ àti ní àwọn ìpínlẹ̀ tí ó ti wáyé.
Ó yẹ kí o lo ìwífún yìí kí o tó rà á. Tí olùtajà bá sọ pé irúgbìn náà jẹ́ ti irúgbìn kan, ìwádìí ìṣẹ́jú méjì yóò fihàn ọ́ bóyá irúgbìn náà wà ní Brazil àti ibi tí ó wà.
Igbó Atlantiki ni ibi ti o ga julọ wa , eyiti o jẹ biome ti o ni ọlọrọ julọ ninu awọn ododo orchids ati ti o ya sọtọ julọ ni orilẹ-ede naa. Ipapọ yii ni ipilẹ iṣoro itoju.
Àwọn ará ìlú tí o ti mọ̀ tẹ́lẹ̀.
| Awọn eya | Nibo ni o ti waye? | Característica |
|---|---|---|
| Cattleya labiata | North East | bẹ̀rẹ̀ ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ ilẹ̀ Yúróòpù fún Cattleya |
| Cattleya purpurata | on | àmì òdòdó ti Saint Catherine |
| Cattleya walkeriana | Cerrado, Gúúsù Ìlà Oòrùn | kékeré, olóòórùn dídùn gan-an |
| Àárín Gbùngbùn Cattleya | Etíkun Gúúsù | Ilẹ̀ Rọ́stíkì, ó dára fún àwọn olùbẹ̀rẹ̀ |
| Ọ̀gá Cattleya | Midwest | ìbátan Walkeriana tó súnmọ́ |
| Coccinea Cattleya | Serra ṣe Mar | pupa kekere, pupa lile |
| Bifrenaria harrisoniae | Igbo Atlantic | òdòdó ewéko, ìtọ́jú ilẹ̀ |
| Zygopetalum spp. | Gúúsù àti Gúúsù Ìlà Oòrùn | lofinda lagbara, ṣi kuro aami |
Àwọn àkíyèsí méjì nípa orúkọ, nítorí wọ́n máa ń mú àwọn ìwádìí tí kò ní èso jáde.
Wọ́n ń tà Cattleya purpurata ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ibi gẹ́gẹ́ bí Laelia purpurata — irú ewéko kan náà, orúkọ àtijọ́ kan. Wọ́n sì ń pe Cattleya coccinea ní Sophronitis coccinea , orúkọ kan tí àwọn olùfẹ́ orchid ṣì ń lò.
Tí wíwá orúkọ kan kò bá yọrí sí rere, gbìyànjú èkejì. Wọn kì í ṣe irú ẹ̀yà tó yàtọ̀; àtúnṣe sí àwọn ènìyàn ni.
Ìdí tí ọmọ ìbílẹ̀ fi jẹ́ àǹfààní tó wúlò, kì í ṣe àmì lásán.
Ìdí pàtàkì kan wà tí a fi fẹ́ irú ẹ̀yà Brazil, kì í ṣe ìfẹ́ orílẹ̀-èdè: ìyípo rẹ̀ ti bá àwọn àkókò mu níbí.
A yan àdàpọ̀ kan tí ó gbilẹ̀ ní àríwá ayé fún ìtọ́jú ìmọ́lẹ̀ àti ìwọ̀n otútù tí ó yàtọ̀ sí tiwa. Ó máa ń yí padà, ṣùgbọ́n ó sábà máa ń gba àkókò láti mú ìyípo rẹ̀ tọ́, nígbà míìrán ó máa ń yọ òdòdó ní àsìkò tàbí láìṣe déédé.
Irú ẹranko kan tí ó wá láti agbègbè rẹ yóò bẹ̀rẹ̀ sí í dàgbà nígbà tí ojú ọjọ́ bá gbóná, yóò sì gba ohun tí ó ń mú kí ó tàn ní àkókò tí ó bá ṣẹlẹ̀ ní ìlú rẹ. Kò sí ìdí láti ṣe àfarawé.
Ó jẹ́ ọmọ ilẹ̀ òkè Atlantic, ó sì máa ń dàgbàsókè nínú iṣẹ́ àgbẹ̀ ní àwọn agbègbè Gúúsù àti Gúúsù Ìlà Oòrùn Brazil. Ó jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Cerrado, ó sì máa ń fara da àkókò òtútù, èyí tí ó máa ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí àkókò ìsinmi àdánidá. Ó jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Caatinga, ó sì máa ń fara da ohun tí ọ̀pọ̀ irúgbìn kò lè gbà.
Ìdí nìyí tí ilé iṣẹ́ Cattleya kan tí wọ́n gbìn ní àgbàlá kan ní Porto Alegre kò fi nílò iṣẹ́ tó pọ̀ ju ti àwọn oníṣọ̀kan tí wọ́n kó wá láti ilẹ̀ òkèèrè ní ibi kan náà lọ.
Ohun tí gbogbo ẹ̀dá alààyè kọ́ wa nípa ìtọ́jú.
Mímọ irú ewéko tí ó wá láti inú irú ewéko kan ń fúnni ní ètò ìtọ́jú tí a ti ṣe tán. Ó jẹ́ ọ̀nà àbájáde tí ó dára ju èyíkéyìí tábìlì gbogbogbò lọ.
Igbó Atlantic. Ọriniinitutu giga fun ọpọlọpọ ọdun, ojo ti o pin kaakiri daradara, ati iyipada iwọn otutu ni ibamu si giga. Awọn eya lati agbegbe yii maa n fẹ ọriniinitutu nigbagbogbo ati pe wọn ko gba ọrinrin pipẹ. Awọn ti o wa lati awọn oke giga — Serra do Mar, Mantiqueira — nilo awọn alẹ tutu ati jiya ninu ooru ti o duro nigbagbogbo.
Cerrado. Àkókò gbígbẹ tí a máa ń rí láti oṣù Karùn-ún sí oṣù Kẹsàn-án, oòrùn líle, ìyàtọ̀ ńlá láàárín ọ̀sán àti òru. Àwọn irúgbìn Cerrado ní àwọn ibi ìpamọ́ tó lágbára, wọ́n sì nílò ìsinmi gbígbẹ — bíbọ́ wọn ní ọ̀nà kan náà ní ìgbà òtútù ni àṣìṣe tó wọ́pọ̀ jùlọ. Cattleya walkeriana jẹ́ àpẹẹrẹ àgbáyé.
Amazonia. Ooru giga ati ọriniinitutu nigbagbogbo, iyatọ iwọn otutu kekere. Eya Amazon yii ko nilo otutu lati tan, nitorinaa o jẹ aṣayan ti o dara fun Ariwa ati Ariwa Ila-oorun Brazil. Sibẹsibẹ, o jiya ni awọn agbegbe gbigbẹ.
Caatinga. Àpẹẹrẹ líle. Irú ẹranko yìí máa ń fara da ọ̀dá àti ooru tí ọ̀pọ̀ àwọn mìíràn kò lè gbà, ó sì sábà máa ń dàgbà lórí àpáta. Àwọn ni ó rọrùn jùlọ láti pa mọ́ láàyè àti èyí tí kò gba àkókò púpọ̀ ní ti ọ̀rinrin.
Ìtumọ̀ tó wúlò yìí rọrùn: kí o tó rà á, béèrè irú bíómé tí irú èyà náà ti wá. Èyí dáhùn ìbéèrè fún omi, ìsinmi, àti ìtútù lẹ́ẹ̀kan náà.
Àwọn ohun ọ̀gbìn kékeré, orí Brazil kan.
Àgbáyé kan wà tí a kò mọ̀ dáadáa níta àwùjọ àwọn tí ń gbin orchid: àwọn igi kéékèèké, tí ó ga ní ìwọ̀n sẹ̀ǹtímítà díẹ̀ pẹ̀lú àwọn òdòdó ńláńlá tí ó wà ní ìwọ̀n kan náà.
Igbó gíga Atlantic ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ nínú ẹgbẹ́ yìí. Àwọn Genera bíi Pleurothallis , Stelis , Octomeria , àti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ kékeré ti Cattleya coccinea máa ń wáyé ní àwọn agbègbè tí ìkùukùu sábà máa ń ṣẹlẹ̀ ní àwọn òkè Serra do Mar.
Láti ojú ìwòye oko, wọ́n ní àǹfààní tó ṣe kedere: wọ́n gba àyè díẹ̀, àti pé àkójọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan ló wà lórí ṣẹ́ẹ̀lì. Ẹni tí ó ní ilé kékeré lè ṣe onírúurú nǹkan tí kò ṣeé ṣe pẹ̀lú Cattleya.
Àbùkù rẹ̀ ni pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ nílò ọ̀rinrin gíga àti ooru díẹ̀ nígbà gbogbo — èyí tí ó túmọ̀ sí àyíká tí a ń ṣàkóso ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilẹ̀ Brazil. Kì í ṣe àwùjọ láti bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú, ṣùgbọ́n ó yẹ kí a mọ̀ pé ó wà.
Bii o ṣe le kọ akojọpọ abinibi lati ibẹrẹ
Tí èrò náà bá jẹ́ láti bẹ̀rẹ̀ níbì kan, ìtẹ̀léra tó bọ́gbọ́n mu yóò lọ láti ẹni tó ní ìfaradà jùlọ sí ẹni tó ní ìbéèrè jùlọ — kì í ṣe láti ọ̀dọ̀ ẹni tó ní ìtànná tó lẹ́wà jùlọ nínú fọ́tò náà.
Àkọ́kọ́: Àjọ Cattleya tàbí Epidendrum ìbílẹ̀ . Wọ́n lágbára, wọ́n máa ń fara da ìyàtọ̀ nínú ìtọ́jú, wọ́n sì máa ń jẹ́ kí àṣìṣe ṣẹlẹ̀ láì ba ohun ọ̀gbìn náà jẹ́. Tí o bá ní ilẹ̀ ìta, o lè gbìn wọ́n sórí igi.
Èkejì: Cattleya walkeriana tí o bá wà ní agbègbè Cerrado tàbí tí o bá lè fúnni ní ìsinmi gbígbẹ ní ìgbà òtútù; tàbí Cattleya labiata tí o bá wà ní àríwá ìlà-oòrùn. Níbí ni o ti bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ìyípo ìgbésí ayé, kì í ṣe ìwàláàyè nìkan.
Ẹkẹta: Zygopetalum tabi Bifrenaria , eyiti o ni awọn ibeere pataki diẹ sii ṣugbọn wọn tun n dariji.
Èyí tó tẹ̀lé: àwọn irúgbìn gíga àti àwọn ohun ọ̀gbìn kékeré, èyí tí ó jẹ́ ibi tí àìní fún àyíká tí a ń ṣàkóso ti bẹ̀rẹ̀. Fífi àwọn wọ̀nyí sílẹ̀ fún ìkẹyìn yóò yẹra fún ìjákulẹ̀ pípadánù ohun ọ̀gbìn olówó gọbọi nítorí àìsí àwọn ohun èlò tó yẹ.
Àkójọpọ̀ kan tó ń fi owó pamọ́: àwọn irúgbìn ìbílẹ̀ tí wọ́n ń gbìn kò náwó tó bí wọ́n ṣe rí, nítorí pé àwọn olùpèsè ń gbìn wọ́n ní iye. Owó gíga náà hàn nínú àwọn ìṣẹ̀dá àti àwọn irúgbìn tó ṣọ̀wọ́n — èyí tí kò yẹ kí o rà ní ìbẹ̀rẹ̀.
Apá tí kò sí ẹni tó ń sọ fún ọ: gbígba ewéko láti inú igbó jẹ́ ìwà ọ̀daràn.
Ìròyìn yìí kò sí nínú gbogbo ohun tó wà nínú ìtàn àgbẹ̀, ó sì ṣe pàtàkì gan-an nítorí pé àṣà náà wọ́pọ̀ tí àwùjọ sì gbà láyè.
Gbígbé àwọn ewéko ìbílẹ̀ ní ìṣẹ̀dá láìgba àṣẹ jẹ́ ẹ̀ṣẹ̀ àyíká. Òfin 9.605/1998, Òfin Ẹ̀ṣẹ̀ Àyíká , sọ ìwà tí ó ń ba àwọn ewéko ìbílẹ̀ jẹ́ ní ọ̀daràn, títí kan yíyọ àti pípa àwọn ewéko run ní àwọn agbègbè ààbò.
Kò ṣe pàtàkì bóyá “irúgbìn lásán ni,” tàbí bóyá èrò láti tọ́jú rẹ̀ dáadáa ni. Ìṣòro náà wà nínú gbígbẹ́ rẹ̀ fúnra rẹ̀, èyí sì kan àwọn tó ń kórè rẹ̀ àti àwọn tó rà á tí wọ́n mọ ibi tí ó ti wá.
Àwọn igi orchids náà wà lábẹ́ ìṣàkóso ìṣòwò kárí ayé lábẹ́ CITES — àdéhùn tí ó ń ṣàkóso ìṣòwò àwọn ẹranko tí ó wà nínú ewu. Mímú igi orchid láti orílẹ̀-èdè mìíràn wá sínú ẹrù rẹ láìsí ìwé àṣẹ jẹ́ òfin, kódà bí wọ́n bá ra igi náà ní òfin níbẹ̀.
Kí ló dé tí èyí fi ṣe pàtàkì ju òfin lọ?
Àwọn ìdí pàtàkì méjì ló máa ń nípa lórí ẹni tó ń gbin tààrà.
Ìkórè jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun tó ń fa ewu náà. Irú òdòdó yìí, tó lẹ́wà tó sì níye lórí ní ti ìṣòwò, ló jẹ́ èyí tí a fojú sí jùlọ, àwọn ènìyàn kékeré nínú àwọn ègé igbó kò sì lè fara da yíyọ kúrò nígbà gbogbo. Yàtọ̀ sí pípadánù ibùgbé, èyí ló ń tì àwọn irúgbìn náà sínú àkójọ àwọn tó wà nínú ewu.
Àwọn ewéko igbó sábà máa ń ṣòro láti gbìn. Wọ́n máa ń bá ìmọ́lẹ̀, ọ̀rinrin àti ipò ilẹ̀ pàtó kan mu ní ibi tí wọ́n wà gan-an, àti pé yíyí wọn padà sí ìkòkò jẹ́ ohun ìyanu ńlá—ìwọ̀n pípadánù wọn ga.
Síwájú sí i, àwọn ewéko tí a kó jọ máa ń mú àwọn kòkòrò àti àwọn kòkòrò àrùn wá sínú àkójọpọ̀ rẹ láìsí ìyàsọ́tọ̀ kankan. Mo tilẹ̀ ti rí ìròyìn nípa gbogbo àkóràn tó bẹ̀rẹ̀ láti orí ewéko tí a “gbàlà”.
Igi kan tí a gbìn nípasẹ̀ ìtọ́jú igi, ti dàgbà lábẹ́ àwọn ipò tí yóò gbé. Ó máa ń yí padà dáadáa, ó máa ń tàn dáadáa, kò sì náwó ju bí ó ti rí lọ—ìyàtọ̀ owó tí a fi wé ewéko tí ó ní orísun tí kò dájú kéré.
Bii o ṣe le ra awọn ọja abinibi ni ọna ti o tọ
Ilé ìtọ́jú àwọn ọmọ tàbí olùpèsè tí a forúkọ sílẹ̀. Ìṣẹ̀dá àwọn igi ìbílẹ̀ jẹ́ iṣẹ́ tí a ń ṣàkóso, a sì ń forúkọ sílẹ̀ fún àwọn olùpèsè gidi. Bíbéèrè fún ìwé ẹ̀rí owó ni ọ̀nà tí ó rọrùn jùlọ láti fi ìyàtọ̀ hàn láàárín àwọn ohun tí a fi ṣe é àti àwọn ohun tí a fi ṣe é.
Àwọn ìfihàn tí àwọn ẹgbẹ́ orchids ṣètò ni ibi tí ó dára jùlọ láti rí àwọn irúgbìn ìbílẹ̀ tó dára. Àwọn olùfihàn ni àwọn agbẹ̀ tí wọ́n ń gbìn àwọn ewéko náà, wọ́n sì sábà máa ń ṣàlàyé ibi tí ewéko náà ti wá láìsí pé o béèrè lẹ́ẹ̀mejì.
Ohun ọ̀gbìn tí a gbìn nípasẹ̀ irúgbìn tàbí meristem. Èyí ni orísun tó dára jùlọ: kò gba ohunkóhun láti ọ̀dọ̀ ẹ̀dá, àti ní ti ìtànkálẹ̀ meristem o mọ ohun tí o ń rí gan-an nítorí pé ó jẹ́ ìrísí ewéko kan tí a mọ̀.
Pípàṣípààrọ̀ láàárín àwọn àgbẹ̀. Pípín ìṣùpọ̀ láti inú igi tí a ti gbìn tẹ́lẹ̀ jẹ́ ohun tó tọ́ pátápátá, bẹ́ẹ̀ náà ni apá púpọ̀ nínú àwọn ìkójọpọ̀ ṣe ń dàgbà. Cattleya tí ó ti fìdí múlẹ̀ dáadáa máa ń mú àwọn igi tuntun jáde ní gbogbo ọdún méjì tàbí mẹ́ta.
Àwọn àmì tó fi hàn pé ewéko náà ti inú igbó wá.
Ó ṣe pàtàkì láti mọ bí a ṣe lè dá a mọ̀, kí o má baà ra nǹkan láì mọ̀ ọ́n.
Igi ńlá àtijọ́ tí ó ti pẹ́ ní owó pọ́ọ́kú. Ìdìpọ̀ tó ti dàgbà máa ń gba ọ̀pọ̀ ọdún láti ṣẹ̀dá ní ilé ìtọ́jú ọmọ, èyí sì máa ń ná owó rẹ̀. Iye owó tó kéré sí iye ọjà fún igi ńlá jẹ́ àmì àṣeyọrí.
Gbòǹgbò tí a gé dáadáa, tí ó sì ní àṣẹ́kù igi tí a fi igi gé síbẹ̀. Igi tí a yọ kúrò nínú ìkòkò tàbí àpáta, gbòǹgbò rẹ̀ sì bá àyíká náà mu.
Olùtajà tí ó bá ń sá fún ibi tí ó ti wá , tàbí tí ó sọ pé “láti inú igbó,” “láti oko,” tàbí “tí a kó jọ,” kò dára rárá. Ìdáhùn tí a retí láti ọ̀dọ̀ olùpèsè ni orúkọ irúgbìn náà àti bí a ṣe ń tàn án ká.
Wọ́n ń tà á lẹ́bàá ọ̀nà , láìsí ìdánimọ̀ tàbí ìwé ẹ̀rí ìsanwó. Ọ̀nà àtijọ́ ni wọ́n fi ń kó àwọn ewéko jọ.
Kí ló máa ṣẹlẹ̀ tí o bá rí òdòdó orchid tó ti já bọ́?
Ibeere to tọ niyi, idahun si ni awọn alaye kan pato.
Orchid kan tí ó jábọ́ pẹ̀lú ẹ̀ka kan lẹ́yìn ìjì líle, tàbí èyí tí ó wà lórí ẹ̀ka kan tí a ti gé tẹ́lẹ̀ nígbà tí a ti fún ní àṣẹ láti gé igi náà, yàtọ̀ sí gbígbà á. Wọ́n dẹ́bi fún igi náà, àti pé gbígbé e lọ sí orí igi kan tí ó wà nítòsí tàbí gbígbé e lọ jẹ́ ìgbàlà, kì í ṣe yíyọ kúrò.
Ìlà pípín náà rọrùn: ṣé o ti mú ewéko náà láti ibi tí ó wà láàyè, tàbí o ti kó o láti ibi tí ó ti sọnù? Gbígbé e kúrò nínú igi náà jẹ́ ìkójọpọ̀. Gbígbé e sókè láti ilẹ̀ lẹ́yìn tí ó bá ti ṣubú jẹ́ ìgbàlà.
Nínú ẹ̀ka ìtọ́jú, a kò gbà kí èyí pàápàá — a kò yọ ohunkóhun kúrò, kódà àwọn ohun tí ó wó lulẹ̀ pàápàá. Tí ó bá sì sí iyèméjì nípa agbègbè tí a dáàbò bò, ọ̀nà tí ó dára jùlọ láti gbé ni láti bá àjọ àyíká tí ó wà ní àdúgbò náà sọ̀rọ̀ ṣáájú.
Ibi ti a le rii awọn ẹranko abinibi ni iseda, laisi gbigbe ohunkohun.
Rírí orchid tó ń tàn ní ibùgbé àdánidá rẹ̀ yàtọ̀ sí rírí irú orchid kan nínú ìkòkò, ó sì ṣeé dé ọ̀dọ̀ rẹ̀ pátápátá — kò kàn jẹ́ pé ó ní í ṣe pẹ̀lú gbígbé ewéko náà lọ sílé.
Ọgbà Ewéko. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ilé ìtọ́jú orchidariums tí a ti mọ̀ nípa àwọn irú ìbílẹ̀, èyí tí ó jẹ́ ọ̀nà tí ó dára jùlọ láti kọ́ bí a ṣe ń dá wọn mọ̀: o rí ewéko náà pẹ̀lú àmì tí ó tọ́, o sì lè fi wé èyí tí o ní nílé.
Àwọn ibi ìtọ́jú pẹ̀lú àwọn ipa ọ̀nà. Àwọn ọgbà ìtura Atlantic Forest gíga máa ń kó ọ̀pọ̀lọpọ̀ irúgbìn jọ, nígbà tí a bá sì ń rí i ní àsìkò òdòdó, o lè rí ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan láti ojú ọ̀nà náà fúnra rẹ̀, kí o máa wo òkè. Àwọn ojú ìwòran wúlò ju lílo ọwọ́ rẹ lọ.
Àwọn ìfihàn tí àwọn ẹgbẹ́ orchids ṣètò. Wọ́n máa ń wáyé ní gbogbo ìpínlẹ̀, wọ́n sábà máa ń ní àwọn ewéko tí a ti mọ̀, àwọn adájọ́, àti àwọn ènìyàn tí wọ́n fẹ́ ṣàlàyé nǹkan. Ibẹ̀ ni o ti lè kọ́ ẹ̀kọ́ kíákíá jùlọ, àti ibi tí o ti lè rà á pẹ̀lú ìdánilójú.
Àmọ̀ràn fún ìwà ipa ọ̀nà: kò tó láti sọ pé “má ṣe kó jọ.” Bákan náà, yẹra fún lílo tàbí títẹ̀ lé àwọn ìdọ̀tí ewé lórí ojú ọ̀nà àti dí àwọn ewéko tí wọ́n ti já bọ́ lọ́wọ́ nínú ẹ̀ka ìtọ́jú—níbẹ̀, ohun èlò tí ó ti já bọ́ jẹ́ ara ètò àyíká.
Kí ló dé tí wọ́n fi fi àwọn ẹranko ìbílẹ̀ kan kún àkójọ àwọn tó wà nínú ewu?
Lílóye ìlànà náà ń ranni lọ́wọ́ láti lóye ìdí tí ìfúnpọ̀ àwọn ohun ọ̀gbìn fi ṣe pàtàkì tó bẹ́ẹ̀ nínú àwọn orchids, ju àwọn ewéko mìíràn lọ.
Pínpínkiri tí a dá ní àdánidá. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ irúgbìn ló wà ní àwọn ibi gíga kan pàtó, láàárín agbègbè òkè ńlá kan. Àwọn ènìyàn kékeré àti àwọn tí wọ́n pọ̀ sí i kò gba àwọn ohun àlùmọ́nì tí ó dínkù.
Ìdàgbàsókè díẹ̀díẹ̀. Ohun ọ̀gbìn tó ti dàgbà lè gba ọ̀pọ̀ ọdún kí ó tó ṣẹ̀dá láti inú irúgbìn. Yíyọ ohun ọ̀gbìn tó ti dàgbà kúrò kò dà bí yíyọ èso—ó ń mú ọ̀pọ̀ ọdún tí ó ti ń kó jọ kúrò.
Ìgbẹ́kẹ̀lé lórí ohun tí ó ń fa ìyẹ̀fun kan pàtó. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn òdòdó orchids sinmi lórí àwùjọ àwọn olùfún ìyẹ̀fun kan ṣoṣo. Tí ẹgbẹ́ yẹn bá pòórá kúrò ní agbègbè náà, ewéko náà lè máa wà láàyè ṣùgbọ́n ó lè dẹ́kun ìbísí—àwọn ènìyàn yóò máa dàgbà láìsí àtúnṣe.
Pípàdánù ibùgbé pẹ̀lú ìkórè. Olúkúlùkù tí ó wà ní ìdákọ́ọ́ ni a ó faradà; papọ̀, kò rí bẹ́ẹ̀. Ìdí nìyí tí irúgbìn tí ó ní àwọn òdòdó aláràbarà àti ìníyelórí gíga nínú biome tí a fọ́ sí wẹ́wẹ́ fi jẹ́ àpapọ̀ pàtàkì jùlọ.
Ó tọ́ láti ṣàyẹ̀wò ipò ìtọ́jú irúgbìn náà kí a tó rà á, pàápàá jùlọ tí ó bá ṣọ̀wọ́n tàbí tí ó wọ́n gan-an — irúgbìn tí ó ṣọ̀wọ́n tí ó sì lówó pọ́ọ́kú fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ ohun tí ó jọ ìpilẹ̀ṣẹ̀ àìdọ́gba.
Kí ni àgbẹ̀ lè ṣe fún ìtọ́jú?
Igbin ile le jẹ apakan ojutu, ati pe iyẹn kii ṣe ọrọ asan nikan.
Tú síta kí o sì pín in káàkiri. Pínpín kọ̀ọ̀kan ti ìṣùpọ̀ tí ó ń yíká láàrín àwọn àgbẹ̀ jẹ́ ohun ọ̀gbìn tí kò nílò láti fi ìṣẹ̀dá sílẹ̀. Irúgbìn tí ó gbòòrò nínú iṣẹ́ àgbẹ̀ kò ní agbára ìkórè púpọ̀.
Ṣe àkọsílẹ̀ ibi tí àwọn ewéko rẹ ti wá. Mímọ ibi tí ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn ti wá ń fi kún iye tí o kó jọ, ó sì ń jẹ́ kí o fi ibi tí ó ṣe kedere ṣòwò wọn.
Má ṣe sọ ìdí rẹ̀ fún àwọn igi tí kò ní ẹ̀rí ọkàn, kí o sì ṣàlàyé ìdí rẹ̀. Ìbéèrè ló ń mú kí ìkórè tí kò bófin mu máa wáyé. Àwọn olùtajà tí wọ́n sábà máa ń béèrè nípa ibi tí wọ́n ti wá yóò yí àwọn olùtajà padà.
Nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín, gbígbin àwọn ewéko ìbílẹ̀ ni ọ̀nà tó dùn mọ́ni jùlọ láti gbìn níbí: ewéko tó bá ojú ọjọ́ mu, tó ní ìtàn àdúgbò, tó sì ń pọ̀ sí i ní ilé rẹ. Ìyàtọ̀ sí ríra àdàpọ̀ olówó gọbọi tí kò ní lè ṣe dáadáa.

